اثرآفرینان استرآباد و جرجان (استان گلستان) - مقدم، محمدباقر - الصفحة ٢٨٢ - «علی بن حسین (ابن هندو)»
شده، گردآورده است. او حدود نیمی از کتاب را به «افلاطون» اختصاص داده است.
دکتر «مهدی محقق»، معتقد است که این کتاب «الکلم الروحانیه من الحکم الیونانیه» غیر از آن کتاب «الکلم الروحانیه من الحکم الیونانیه» است که آقای پرفسور «دایبر» در مقاله ی خود در «نشریه ی خطی خاورمیانه»، شماره ١٢٠ معرفی کرده است.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی دارالکتب الظاهریه» «دمشق»، بخش ادبیات، به شماره ٣١٩٨ ادب ٢٧ در ٦٣ برگ موجود است.
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی ملی پاریس» به شماره ٥١٣٩ نگهداری می شود.
نسخه های چاپی:
این کتاب به سال ١٣١٨ه-.ق. در «قاهره»، با تصحیحات «مصطفی القبانی دمشقی»، در ١٦٤ صفحه رقعی چاپ و منتشر شده است.
شایان ذکر است که کتاب «الکلم الروحانیه» را «مولوی سید عبدالغنی صاحب وارثی عظیم آبادی بهاری» به زبان اردو ترجمه کرده و به سال ١٩٠٦م. در ١٨٠صفحه رقعی و به صورت چاپ سنگی در «حیدرآباد دکن» (هند) با عنوان «اخلاق انسانیه» به چاپ رسانده است.
١٢. المساحه
«ابن اسفندیار» در تاریخ «طبرستان» از این کتاب ابن هندو نام برده است.
نسخه های خطی:
هیچ گزارشی از نسخ خطی آن در دست نیست.
نسخه های چاپی:
چاپ نشده است.
١٣. مفتاح الطب و منهاج الطلاب
ابن هندو این اثر را به عنوان کلید آموزش علم پزشکی نوشته است. دنبال عنوان چاپی کتاب نیز، جمله ی «کلید دانش پزشکی و برنامه دانشجویان آن» آورده شده است.
کتاب مبانی علمی و عملی دانش پزشکی و آموزش های لازم برای جویندگان آن را در اختیار قرار داده است. ترتیب آن در ده باب تنظیم شده است. باب دهم نیز در ١٢ فصل است.
مباحث آن بیشتر در تشویق به طب، مقدمات، تعریف، فضیلت، اقسام، انشعابات فنی، طرق استنباط و دستورات پزشکی را شامل می گردد.
نسخه های خطی:
١ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره)» به شماره ٧٤٦٧ در ٢٤٦ برگ، کتابت سال ٩٣٦ه-.ق. موجود است.
٢ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» به شماره ١٥٥٩ (١٥٣٨) در ٥٢١ برگ، کتابت سال های ٨٣٣ و ٨٨٤ و ٨٣٥ه-.ق. و شماره ١/٣٥٢٣ در ٢٣٨ برگ، کتابت سده ١١ه-.ق. (در آغاز و وسط نسخه چند صفحه سفید) موجود است.
در «کتابخانه ی مجلس شورای اسلامی» دو نسخه ی عکسی نیز به شماره ١٥٣٨ و ١٥٦٨ نگهداری می شود. سال کتابت این دو نسخه ٨٣٦ه-.ق. است.
٢ نسخه ی خطی در «کتابخانه ی ملی ملک» «تهران» به شماره ٤٢٨٥ در ١١٣ برگ، کتابت سال ٧١١ه-.ق. و شماره ٤٢/٤٥٧٣ در ٣٢٩ برگ، کتابت سال ١٠٨٦ه-.ق. موجود است.