راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٨٦ - كتاب ترتيب اوراد و چگونگى احياى شب

توانايى براى قيام شب مايه تقرّب است.

مى‌گويم: بزودى سخنانى از امام صادق (ع) در اين باره خواهد آمد.

غزّالى مى‌گويد: ليكن شايسته است پيش از فرا رسيدن ظهر به اندازه‌اى كه بتواند با گرفتن وضو و حضور در مسجد خود را براى نماز آماده كند و از خواب برخيزد، در اين صورت اين خواب چاشتگاهى از اعمال پسنديده روزانه خواهد بود، ليكن اگر در اين وقت نخوابد و به كسب مشغول نشود و به نماز و ذكر بپردازد اين عمل افضل و پسنديده‌ترين كار در روز مى‌باشد، زيرا چاشتگاه وقت غفلت مردم از خدا و اشتغال آنها به كارهاى دنياست، و دلى كه در هنگام خوددارى مردم از رو آوردن به درگاه حقّ تعالى به خدمت پروردگار خويش مشغول گردد سزاوار است به اين كه خداوند آن را پاكيزه گرداند و براى قرب و معرفت خود آن را برگزيند. فضيلت عبادت در اين وقت مانند فضيلت احياى شب است، چه شب وقت خواب و غفلت است، و چاشتگاه وقت متابعت از هواهاى نفسانى و اشتغال به مقاصد دنيوى است، و اين يكى از دو معناى قول خداوند متعال است كه: وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ خِلْفَةً«٤٣» يعنى در فضيلت يكى را جانشين ديگرى قرار داد، و معناى ديگر اين است كه اگر در يكى از اين دو وقت چيزى فوت شود در ديگرى آن را تدارك كند.

ورد چهارم:

وقت آن بين ظهر تا فراغ از نماز ظهر و نوافل آن است، و اين كوتاهترين و با فضيلت‌ترين اوراد روز مى‌باشد. هر گاه پيش از ظهر وضو گيرد و در مسجد حاضر شود چون ظهر شود، و اذان‌گو اذان را آغاز كند بايد صبر كند تا از جواب مؤذّن فارغ شود، سپس برخيزد و آنچه را كه ميان اذان و اقامه وارد است به جا آورد، و اين همان وقت اظهار است كه خداوند متعال فرموده است: وَ حِينَ تُظْهِرُونَ.«٤٤»

مى‌گويم: نخستين كارى كه هنگام فرا رسيدن ظهر بايد به جا آورد همان است كه‌