راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٦٤ - ٤- ترك رفث و فسوق و جدال،
بنابر اين خود او نفس خويش را در معرض اضطرار قرار داده است.
٣- در تهيّه توشه راه توسعه دهد
و به انفاق و بخشش خوشدل باشد، بىآن كه اسراف كند و يا بر خود سخت گيرد، بلكه ميانهروى را برگزيند. مقصود از اسراف استفاده از غذاهاى لذيذ و رفاه طلبى و تنعّم به شيوه ارباب ناز و نعمت است، و گرنه كثرت بذل و بخشش اسراف نيست چنان كه گفتهاند: در اسراف خيرى نيست همچنان كه در امر خير اسراف نيست، و بذل توشه در راه حجّ انفاق در راه خداست و يك درهم آن ثواب هفتصد درهم را دارد. پيامبر (ص) فرموده است: «حجّ مقبول را پاداشى جز بهشت نيست.» عرض كردند اى پيامبر خدا! چه چيزى سبب قبولى حجّ استي فرمود:
«به نرمى سخن گفتن و طعام دادن.»«٥»
مىگويم: در الفقيه آمده كه پيامبر خدا (ص) فرموده است: «از بزرگوارى آدمى است كه چون به سفر رود توشهاش را نيكو كند» «علىّ بن الحسين (ع) هنگامى كه براى حجّ يا عمره به مكّه سفر مىكرد پاكيزهترين خوراكيها از قبيل بادام، شكر و سويق ترش و شيرين را توشه سفر خود مىكرد.»«٦»
امام صادق (ع) فرموده است: «هنگامى كه به سفر مىرويد سفرهاى ترتيب دهيد و آن را آراسته كنيد.» در روايتى آمده كه «اين عمل در زيارت امام حسين (ع) مكروه است.»«٧»
٤- ترك رفث و فسوق و جدال،
كه قرآن بدان گوياست. رفث اسم جامعى است براى هر سخن لغو و فحش و ناسزا، و عشقبازى با زنان و شوخى با آنان و گفتگو پيرامون جماع و مقدّمات آن را نيز شامل مىشود زيرا اينها انسان را به جماعى كه در آن هنگام بر او حرام است تحريك مىكند و انگيزه حرام حرام است. فسوق نيز واژهاى است كلّى كه
[٥] صحيح مسلم، ج ٤، ص ١٠٧ (صدور حديث)؛ مستدرک حاکم، ج ١، ص ٤٨٣ (ذيل حديث)؛ مسند احمد، ج ٣، ص ٣٢٥ و ٣٣٤ (تمام حديث).
[٦]- همان مأخذ، ص ٢٢٧، باب الزّاد في السفر.
[٧]- همان مأخذ، ص ٢٢٦، باب اتخاذ السفره في السفر الذي يکره فيها اتخاذ السفره.