راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٩ - باب چهارم در امامت و اقتدا

اوّل نماز است در حالى كه امام به يكى از دو ركعت آخر مشغول است بايد در اين جا نيز حمد و سوره بخواند چنان كه در بعضى از روايات معتبر آمده است. گفته شده است:

ترك قرائت در غير دو صورت اخير مستحبّ است و واجب نيست. و نيز گفته شده: اين امر اختصاص به نماز جهريّه دارد، و نيز گفته‌اند: در اين باره اقوال پراكنده ديگرى وجود دارد امّا صحيح همان است كه گفتيم زيرا قرائت امام به جاى قرائت مأموم است. در خبر صحيح از بكر بن محمّد ازدى از امام صادق (ع) روايت است كه فرمود: «من براى انسان نمى‌پسندم كه در پشت سر امام نمازى بگزارد كه امام در آن حمد و سوره را آهسته مى‌خواند، و وى مانند الاغ ايستاده باشد و چيزى نخواند»، مى‌گويد به آن حضرت عرض كردم: فدايت شوم، پس او چه بايد بكندي فرمود: «تسبيح بگويد».«٤٢»

امّا قرائت از كسانى كه در پشت سر امام غير شيعى نماز مى‌گزارند ساقط نيست، بلكه قرائت بر آنان واجب است هر چند به صورت حديث نفس باشد، و بنابر آنچه از روايات معتبر استفاده مى‌شود بايد به خواندن حمد اكتفا كنند.«٤٣»

در خبر صحيح آمده است كه راوى گفت به آن حضرت عرض كردم: كسى است كه در نماز به او اقتدا نمى‌كنم (شيعى نيست) فرمود: «پيش از آن كه او از قرائت فارغ شود قرائت خود را تمام كن، زيرا تو در محدوديّت هستى و اگر او پيش از تو از قرائت فارغ شود قرائت را قطع و با او ركوع كن.»«٤٤»

مستحبّ است هنگامى كه امام از قرائت سوره حمد فارغ شد مأموم الحمد للّه ربّ العالمين بگويد همچنين در موقعى كه امام سمع الله لمن حمده مى‌گويد، مأموم به گفتن الحمد للّه ربّ العالمين اكتفا كند.

كراهت دارد كه امام تنها براى خودش دعا كند و مأمومين را در نظر نگيرد، زيرا اين كار خيانت است.