راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٩٥ - باب اول در انواع زكات و اسباب وجوب آنها

باب اول در انواع زكات و اسباب وجوب آنها

مى‌گويم: من اين مطالب را بر طبق طريقه اهل بيت (ع) ذكر مى‌كنم، و از خداوند توفيق مى‌طلبم.

زكات دو قسمت است: ١- زكات مال ٢- زكات فطره چون خداوند زكات را كه چركهاى دست مردم است بر بنى هاشم حرام فرمود، براى تكريم و بزرگداشت آنها خمس را جهت آنان قرار داد و آن در غنائمى است كه زكات در آنها واجب نشده است، و در اين باب سه مطلب ذكر مى‌شود:

مطلب اوّل: زكات مال‌

زكات مذكور بر مالكى كه بالغ، عاقل، آزاد و متمكّن از تصرّف در آن مال باشد واجب مى‌شود و به طلا و نقره مسكوك، شتر، گاو و گوسفند چرنده كه به كار گرفته نشوند و به گندم، جو، خرما، مويز كه از طريق زراعت تملّك شود و يا قبل از انعقاد دانه و صلاحيت اطلاق نام بر آنها به او منتقل شده باشد زكات تعلّق مى‌گيرد، مشروط بر اين كه هر يك از اين اموال نه گانه به حدّ نصاب خود رسيده و در پنج تاى اوّل يك سال تمام از رسيدن آنها به حدّ نصاب گذشته باشد. اينها كه گفته شد بنا به اجماع علماى شيعه و روايات فراوانى است كه از اهل بيت عصمت (ع) به ما رسيده است. شرط اين كه شتر و گاو و گوسفند بايد ماده باشند تا زكات تعلّق گيرد قول شاذّ و نادرى است. اين كه مشهور است در غلّات مذكور بايد همه هزينه‌هايى كه انجام شده از محصول كم شود دليل قابل اعتنايى براى آن نيست، بلكه ظاهر اخبار كه تنها سهم سلطان را استثناء كرده است،