راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٥١ - باب دوم در ترتيب اعمال ظاهرى حجّ از آغاز سفر تا بازگشت كه در ده فراز ذكر مىشود

سياهى راه برود، و در سياهى بخورد و بياشامد. تفسير اين صفات سه گانه مشهور است و گفته شده اين اوصاف از اهل بيت (ع) روايت شده است. ديگر اين كه قربانى در شب عرفه به عرفات آورده شده باشد، و اين كه شتر و گاو قربانى مادّه و اگر گوسفند است نر باشد، و شتر را ايستاده و در حالى كه ميان پا و زانوى شتر بسته شده باشد قربانى، و نيزه را از سمت راست بر آن وارد كنند، و اين كه خود انسان اگر آگاهى دارد حيوان را ذبح كند و گرنه دستش را با دست ذبح كننده همراه سازد.

هنگامى كه از قربانى فارغ شد، در حالى كه رو به قبله باشد سرش را بتراشد و از موى جلو سر شروع كند و بگويد: أللّهم أعطني بكلّ شعرة نورا يوم القيامة، و موهاى خود را در منا زير خاك كند، و چنانچه بخواهد مى‌تواند موى سرش را كوتاه كند، ليكن كسى كه حجّ نخستين اوست و ملبّد يعنى آن كه براى جلوگيرى از ژوليدگى مو و پيدايش حشره صمغ يا خطمى در ميان موهايش گذارده شايسته بلكه واجب است سرش را بتراشد.

زمانى كه سرش را تراشيد همه چيز جز بوى خوش و زن بر او حلال مى‌شود و هنگامى كه طواف حجّ و سعى ميان صفا و مروه را به جا آورد بوى خوش، و وقتى طواف نساء را انجام دهد زن بر او حلال مى‌شود.

بر كسى كه حجّ تمتّع مى‌گزارد واجب است در روز قربانى يا فرداى آن روز رهسپار مكّه شود تا طواف زيارت و سعى و طواف نساء را به جا آورد و تأخير از آن جايز نيست. ليكن براى كسى كه حجّ مفرده مى‌گزارد وقت موسّع است و مى‌تواند اعمال مذكور را به تأخير اندازد.

بر حجّ‌گزار واجب است شبهاى يازدهم و دوازدهم ذى الحجّة را در منا بيتوته كند، و اگر اين شبها را در جاى ديگر بسر برد بايد در برابر هر شب يك گوسفند قربانى كند، مگر اين كه در غير آن جا مشغول به عبادت باشد يا آن كه پس از آن نيمه شب از منا بيرون رود.