راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٣ - باب پنجم در فضيلت جمعه و شرايط و آداب و مستحبّات آن
از جمعه بيان كرده است.
مىگويم: چون مراعات مذكور اختصاص به اين نماز ندارد و دعاى خاصى را كه غزّالى براى پس از فراغ از نماز جمعه ذكر كرده از طريق شيعه وارد نشده است، لذا ما به جاى آن آنچه را يكى از علماى ما در اين باره گفته است ذكر مىكنيم.
او مىگويد: نماز جمعه مخصوص آن است كه انسان در اين روز در نظر آورد كه روز اداى اين نماز، روز بزرگ و عيد شريفى است كه خداوند آن را به اين امّت اختصاص داده و آن را وقت شريف و محترمى براى بندگانش قرار داده است تا آنها را در اين روز به آستان جلال خود نزديك، و از طرد شدن حفظ و از آتش خود دور كند.
خداوند در اين روز بندگانش را به انجام دادن اعمال شايسته و تلافى كوتاهيها و اهمال آنان در بقيّه ايّام هفته تشويق كرده، و مهمّترين طاعت خود را كه موجب تقرّب به آستان حضرت اوست نماز جمعه قرار داده و در كتاب كريم خويش از آن به ذكر الله تعبير كرده و از ميان همه نمازها كه عموما بالاترين وسيله تقرّب مىباشند نماز جمعه را بطور خاصّ ذكر كرده و فرموده است:«٧٢» يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ من يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ الله وَ ذَرُوا الْبَيْعَ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ«٧٣» هشدارها و تأكيدهايى كه در اين آيه شريفه است مايه بيدارى كسانى است كه در فهم معانى قرآن بهرهاى دارند. مهمترين اشاره آيه مذكور در اين جا اين است كه در آن از نماز جمعه به ذكر الله تعبير شده است و خداوند با اين تعبير هشدار مىدهد كه غرض نهايى از نماز تنها حركات و سكنات و ركوع و سجود نيست، بلكه مقصود اين است كه نمازگزار ياد خدا را در دل داشته باشد و عظمت او را به خاطر آورد، زيرا رمز اين كه نماز انسان را از بديها و منكرات باز مىدارد همين امر و نظاير آن است.
خداوند متعال فرموده است: إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ،«٧٤» زيرا سبب
[٧٢] مقصود شهيد دوم است، اسرار الصلاه، ص ٢٢١، چاپ ملحق به کشف الفوائد.
[٧٣]- جمعه / ٨: اي کساني که ايمان آوردهايد هنگامي که براي نماز جمعه اذان گفته ميشود به سوي ذکر خدا بشتابيد و خريد و فروش را رها کنيد که اين براي شما بهتر است اگر ميدانستيد.
[٧٤]- عنکبوت / ٤٥: همانا نماز از بديها و منکرات باز ميدارد.