راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٩ - باب چهارم در امامت و اقتدا

و از جذام و پيسى سالم باشد، و حدّ شرعى نخورده و اعرابى نباشد و اعراب كلمات را غلط نخواند و زمين‌گير نباشد، هر چند در اينها به عذرى معذور باشد، امّا او مى‌تواند در همه اين موارد بر امثال و نظاير خود امامت كند. سيّد مرتضى امامت زن را مطلقا جايز ندانسته، و ديگران امامت زن را بر امثال خود جايز شمرده‌اند. امامت مسافر براى حاضران و بالعكس، امامت كسى كه در غلّ و زنجير است بر آزادها، مفلوج بر تندرستها، تيمّم كننده بر وضو دارنده‌ها، نابينا بر بينايان در صحرا مگر اين كه روى او را به قبله كنند، برده جز براى خانواده‌اش، مكروه است.

٣- امام جماعت نبايد بر گروهى كه او را دوست نمى‌دارند و مبغوض آنهاست امامت كند

و اگر آنها در باره او اختلاف كنند نظر اكثريّت معتبر است و اگر اقليّت اهل دين و صلاح باشند تأمين نظر آنها سزاوارتر است.

در حديث است: «نماز سه كس از سر آنها بالاتر نمى‌رود: «بنده فرارى، زنى كه شوهرش بر او خشمگين باشد و امام گروهى كه آنها از او كراهت دارند.»«٨»

سزاوار است كسى را كه ملازم مسجد و امام راتب آن است، و در صورت انعقاد جماعت در منزل، صاحب منزل را مقدّم بدارند و پس از او آن كه به سنّت عالمتر و در دين داناتر است پس از او آن كه در هجرت داراى سبقت است پس از او آن كه از نظر سنّ بزرگتر است مقدّم شود.

در برخى اخبار آمده سه دسته اخير را به ترتيب مذكور بر اعلم مقدّم بدارند«٩»، ليكن صحيح همان است كه بيان كرديم.

در الفقيه مذكور است كه پيامبر (ص) فرمود: «امام هر گروهى نماينده آن گروه است بنابر اين با فضيلت‌ترين افراد را مقدّم بداريد.»«١٠»

و نيز فرموده است: «اگر شاد مى‌شويد كه نمازتان پاكيزه باشد نيكانتان را مقدّم‌