راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٦ - باب چهارم در امامت و اقتدا
در الفقيه آمده كه حلبى از ابى عبد الله (ع) روايت كرده كه فرموده است: «من در تشكيل صفوف ميان ستونها اشكالى نمىبينم» و نيز فرموده است: «اگر در ميان صفوف فاصلهاى مىبينيد آن را پر كنيد، و ضرر ندارد كه اگر در صف اول جا تنگ است به طور منحرف به صفى كه در پشت سر توست بازگردى.»«٣٤»
زراره از ابى جعفر امام باقر (ع) روايت كرده كه فرموده است: «بايد صفها كامل و افراد به هم پيوسته باشند و ميان دو صف بيش از يك قدم باز نباشد، بلكه به اندازه پيكر انسانى كه سجده كند فاصله وجود داشته باشد.»«٣٥»
ابو جعفر امام باقر (ع) فرموده است: «اگر قومى نمازگزارند و ميان آنها و امام بيش از يك قدم فاصله باشد، ديگر او امام آنها نيست و مأمومين هر صف كه با امام نماز مىگزارند اگر فاصله صف آنها با صف جلو به اندازه يك قدم بيشتر باشد نماز آنها درست نيست و اگر پردهاى يا ديوارى ميان صفها حايل باشد نيز نماز آنها باطل است مگر نماز كسى كه مقابل درگاه قرار گرفته است» و فرمود: «اين محرابها را جبّاران به وجود آوردهاند و نماز كسى كه اقتدا مىكند به شخصى كه در محراب است درست نيست» و نيز فرمود: «هر زنى كه در پشت سر امامى نماز بخواند و ميان او و امام به اندازه يك قدم بيشتر فاصله باشد نماز او باطل است. راوى مىگويد: عرض كردم: اگر شخصى بيايد و بخواهد نماز بگزارد و اين زن هم در كنار مرد ايستاده باشد چه بايد بكندي فرمود: ميان آن زن و مرد مىايستد و زن كمى عقب مىرود.»«٣٦»
١٠- پيشنماز بايد نيّت امامت كند
تا به ثواب آن برسد، و اگر نيّت امامت نكند و مأمومين نيّت اقتدا به او كرده باشند نماز مأمومين درست است و به فضيلت جماعت رسيدهاند. نيّت اقتدا و تعيين امام و متابعت از او در افعال چنانچه مأمومين او را پسنديدهاند بر آنها واجب است، و متابعت به اين معناست كه در افعال بر او پيشى نگيرند يا آنها را متأخّر از او و يا مقارن با او انجام دهند. در حديث نبوى (ص) است كه: «امام
[٣٤] و ٣٥- همان مأخذ، ص ١٠٥، شماره ٥٣ و ص ١٠٦، شماره ٥٤.
[٣٦]- الفقيه، ص ١٠٦، شماره ٥٥.