راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٥٤٧ - بيان طريق تقسيم اجزاى شب

برخاستن پيامبر خدا (ص) در شب و كيفيّت و نمازها و خواب آن حضرت نقل شده ذكر كرده‌ايم و نيازى به تكرار آنها نيست.

ششم: اين كمترين مراتب است،

و دست كم بايد به مقدارى كه بتواند چهار يا دو ركعت نماز بگزارد از جا برخيزد، و اگر تحصيل طهارت برايش ممكن نباشد مدّتى رو به قبله بنشيند و به ذكر و دعا مشغول باشد، در اين صورت خداوند به او ترحّم و تفضّل مى‌كند و نامش در زمره نمازگزاران شب ثبت خواهد شد. در اخبار آمده است: «نماز شب بگزار هر چند به مدّت دوشيدن يك گوسفند باشد.»«٦٩»

مى‌گويم: در تهذيب به سند صحيح از معاوية بن وهب از امام صادق (ع) روايت شده كه گفته است: شنيدم مى‌فرمود: «آيا كسى از شما خشنود نمى‌شود از اين كه پيش از صبح برخيزد و نماز وتر و دو ركعت نماز فجر را به جا آورد تا ثواب نماز شب برايش نوشته شودي»«٧٠» چنان كه از اخبار ديگر استفاده مى‌شود مراد از وتر دو ركعت نماز شفع و يك ركعت نماز وتر است، و مقصود يك ركعت بعد از نماز شفع نيست چنان كه در عبارات متاخّرين اصحاب ما ديده مى‌شود.

غزّالى مى‌گويد: اين طريقه تقسيم اوقات بود، و مريد بايد براى خود آنچه را آسانتر است اختيار كند. هر گاه قيام نيمه شب برايش ممكن نباشد احياى ما بين نمازهاى مغرب و عشاء و وردى را كه پس از نماز عشاء است نبايد ترك كند.

مى‌گويم: دانسته‌اى كه اين ورد از نظر ما (شيعه) ساقط است و مختار ما از نيمه شب به بعد است.

غزّالى مى‌گويد: سپس سحرگاه پيش از صبح برخيزد، تا در هنگامى كه صبح طلوع مى‌كند خوابيده نبوده و در هر دو طرف شب بيدار باشد، و اين مرتبه هفتم است، هر گاه‌