راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٥٠ - باب دوم در ترتيب اعمال ظاهرى حجّ از آغاز سفر تا بازگشت كه در ده فراز ذكر مىشود

أللّهم بك وثقت و عليك توكّلت فنعم الربّ أنت و نعم المولى و نعم النّصير.

حيوان قربانى خود را اگر شتر يا گاو و گوسفند است خريدارى كن و اگر نه قوچ نر فربهى، و اگر آن را نيافتى گوسفند اخته‌اى و اگر آن را نيز نيافتى بز نرى و اگر اين را هم نيابى آنچه را ميسّر تو است قربانى كن و شعائر الهى را بزرگ شمار فَإِنَّها من تَقْوَى الْقُلُوبِ. و نبايد پوست يا قلاده يا بخش مهمّ آن را به قصّاب دهى بلكه همه آن را صدقه ده و از دادن چيزى از آن به قصّاب خوددارى كن.

هنگامى كه قربانى خود را خريدارى كردى رو به قبله او را نحر يا ذبح كن و بگو:

وجّهت وجهى للّذي فطر السّماوات و الأرض حنيفا مسلما و ما أنا من المشركين، إنّ صلاتي و نسكي و محياي و مماتي للّه ربّ العالمين لا شريك له و بذلك أمرت و أنا من المسلمين، أللّهمّ منك و لك بسم الله و الله أكبر، أللّهم تقبّل منّى.

پس از آن قربانى را ذبح كن و سر او را تا نمرده و سرد نشده جدا مكن سپس از آن بخور و صدقه بده و به هر كس كه بخواهى اهداء كن.

مى‌گويم: قربانى كمتر از يك رأس كافى نيست مگر به هنگام ضرورت، و قربانى كردن يك گاو از سوى پنج نفر چنانچه همخوراك باشند مجزى است. در خبر صحيح آمده كه قربانى اگر غير از گوسفند است بايد ثنّى باشد و در گوسفند كافى است كه دو ساله باشد. شتر ثنّى آن است كه وارد ششمين سال عمر خود، و در غير شتر داخل سوّمين سال و به قولى دوّمين سال خود شده باشد. و نيز بايد حيوان قربانى كامل و بى‌نقص باشد و چنانچه كور يا لنگ و يا گوش بريده باشد كافى نخواهد بود، مگر آن كه گوشش شكافته و يا سوراخ شده و چيزى از آن تلف نشده باشد.

در الفقيه آمده پيامبر (ص) فرموده است: «حيوان لنگ، كور كه لنگى و كورى آنها آشكار است و نيز حيوان لاغر، گر، گوش بريده و شكسته شاخ را قربانى نكنيد.»«٢٨»

مستحبّ است حيوان قربانى فربه باشد و چنان كه در اخبار آمده در سياهى بيند، در