راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٨٤ - بيان اعمال باطنى حجّ
مىگويم: معناى اين حديث و مقصود از اصحاب و كارهايى كه كردهاند بر اهل معرفت و صاحبان خرد پوشيده نيست، و روشن است كه اصحاب به همه امّت گفته نمىشود.
غزّالى مىگويد: اگر حرمت شريعت پيامبر (ص) را هر چند در دقيقهاى از دقايق ترك كنى نبايد ايمن باشى از اين كه انحراف تو از راه ميان تو و او حايل شود با اين حال اميدوار باش كه خداوند ميان تو و او مانعى قرار ندهد چه خداوند ايمان را روزى تو ساخته و تو را از وطنت براى زيارت او برانگيخته بىآن كه قصد تجارت و يا جلب منفعت دنيوى داشته باشى بلكه به محض محبّت خود نسبت به او و اشتياقى كه به ديدن آثار و مشاهده در و ديوار روضهاش داشتهاى نفس تو اين سفر را به جبران عدم توفيق تو در زيارت شخص آن حضرت تجويز كرده است. از اين رو چقدر سزاوار است كه خدا به ديده رحمت به تو بنگرد.
چون به مسجد النّبىّ رسيدى به يادآور كه واجبات الهى نخست در همين محلّ اقامه شده و بهترين خلق خدا چه در حيات و چه در ممات در همين جا گرد آمده بودند بنابر اين بسيار اميدوار باش كه با دخول به اين مكان خداوند تو را مورد ترحّم قرار دهد لذا با خشوع و تعظيم به مسجد وارد شو، و چقدر براى اين محلّ سزاوار است كه خواهان خشوع از هر دل مؤمنى باشد.
٢١- زيارت پيامبر خدا (ص):
چنان كه پيش از اين ذكر كرديم بايد در پيش روى آن حضرت بايستى و او را به همان گونه كه در حال حيات بايد زيارت كرد زيارت كنى، و به قبر او نزديك مشو، مگر به مقدارى كه اگر در حال حيات مىبود مىتوانستى به او نزديك شوى، و بدان كه او حضور و ايستادن و زيارت تو را مىداند، و سلام و صلوات تو به او مىرسد. در خيال خود رخسار كريم او را در حالى كه در لحد مقابل تو قرار دارد تصوّر كن و پايگاه رفيع او را به خاطر آور، از آن حضرت روايت شده كه: «خداوند متعال فرشتهاى را به قبر او گماشته تا سلام هر كسى از امّتش را كه به او سلام كند به وى
[٣٧] سنن نسائي، ج ٣، ص ٤٣.
[٣٨]- سنن نسائي، ج ٣، ص ٥٠ با الفاظ مختلف .