گردانيده و تو را از درگاهش رانده و طرد كرده رو به سويت فرموده و به تو اجازه داده كه وارد حرم او شوى، زيرا مشعر الحرام جزئى از حرم است و عرفه خارج از آن است.

بنابر اين در آستانه رحمت الهى قرار گرفته‌اى و نسيم رأفت او بر تو وزيده و با اجازه دخول در حرم، سلطان وجود خلعت قبول بر تو پوشانيده است. و اين كه غزّالى وقوف به مشعر را ذكر نكرده به سبب اين است كه عامّه آن را واجب نمى‌دانند و خداوند آنان را از اين ركن عظيم محروم فرموده است.

غزّالى مى‌گويد:

١٨- رمى جمرات:

بايد قصد تو در اين عمل، اطاعت امر الهى و اظهار رقيّت و بندگى و صرف امتثال باشد بى‌آن كه عقل و نفس در آن دخالت و تصرّفى كند و نيز به منظور تشبّه جستن به ابراهيم (ع) باشد، چه شيطان در اين محلّ به نزد او آمد تا در حجّ او شبهه‌اى پديد آورد يا با ارتكاب گناهى او را دچار فتنه‌اى سازد و خداوند به ابراهيم (ع) دستور داد كه با انداختن سنگ او را دور و از خود مأيوس گرداند. اينك اگر از دلت بگذرد كه ابراهيم (ع) به شيطان سنگ انداخت و او را از پيش خود دور ساخت براى اين بود كه شيطان بر او وارد شده بود و ابراهيم (ع) او را ديد، ليكن شيطان نزد من نيامده و من او را نديده‌ام ديگر سنگ انداختن چه معنا دارد. بايد بدانى كه اين خيال از شيطان است و او آن را در دل تو انداخته تا اراده‌ات را در رمى جمرات سست گرداند و به دلت اندازد كه اين كارى بيهوده و شبيه بازى كودكان است كه نبايد به آن مشغول شوى ليكن تو بايد با جديّت و كوشش در رمى او را از پيش خود برانى و دماغش را به خاك بمالى و بدانى كه تو در ظاهر سنگ به سوى عقبه مى‌اندازى امّا در واقع سنگ را بر چهره شيطان مى‌زنى و پشت او را مى‌شكنى، زيرا خوارى و مقهوريّت شيطان جز با تعظيم و امتثال امر الهى و به مجرّد فرمان او بى‌آن كه عقل و نفس در آن دخالتى كنند حاصل نمى‌شود.

١٩- كشتن قربانى:

بدان كه آن مايه تقرّب به حقّ تعالى از راه امتثال امر اوست، و بايد قربانى را كامل به جا آورى و اميد داشته باشى كه حقّ تعالى در برابر هر جزئى از آن‌