راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٧٠ - بيان اعمال باطنى حجّ

مالى يا بدنى كه احيانا بر او وارد شود خوشحال باشد، زيرا اينها دليل قبولى حجّ اوست چه درهمى كه در طريق حجّ براى خدا هزينه شود برابر هفتصد درهم است و مصائبى كه در اين راه تحمل گردد به منزله شدايدى است كه در طريق جهاد بر او وارد شود. براى حجّ‌گزار در برابر هر رنجى كه بر خود هموار سازد، و در مقابل هر زيانى كه به آن دچار شود ثواب و پاداشى است و نزد خداوند متعال هيچ عملى ضايع و ناديده گرفته نمى‌شود.

گفته‌اند كه از علايم قبولى حجّ اين است كه گناهانى را كه پيش از آن مرتكب مى‌شده ترك و دوستان بيكاره و نادرست را به دوستان صالح و شايسته بدل كند و مجالس ذكر و توجّه به خدا را به جاى مجالس لهو و غفلت برگزيند.

بيان اعمال باطنى حجّ‌

و وجه اخلاص در نيّت و طريق عبرت گرفتن به مشاهد شريفه و كيفيّت تفكر در آن و تذكر اسرار و معانى آنها از اول حجّ تا پايان آن بدان نخستين گام در طريق حجّ دريافتن است، يعنى فهميدن اين كه حجّ در دين چه موقعيّتى دارد دوّم- شوق به آن، سوّم- عزم بر آن، چهارم- قطع علايقى كه مانع از آن است، پنجم- خريدن توشه راه، ششم- كرايه كردن مركب سوارى، هفتم- خريدن جامه احرام، هشتم- بيرون آمدن از وطن، نهم- ورود به بيابان، دهم- احرام از ميقات با گفتن تلبيه، يازدهم، دخول به مكّه، دوازدهم- به جا آوردن اعمال و مناسك، چنان كه پيش از اين شرح داده شده است، و در هر يك از اين امور يادگيرنده را تذكرى و عبرت پذير را عبرتى، و مريد صادق را نيّتى، و زيركان را تعريف و

اشاره‌اى است، و ما به كليد رمز اينها اشاره مى‌كنيم تا اگر ابواب آنها گشوده و اسباب آنها دانسته شود اسرار آنها بر هر حجّ‌گزار به اندازه صفاى دل و پاكى باطن و فراوانى دانش وى بر او مكشوف گردد.

١- فهميدن:

بدان رسيدن به قرب خداوند متعال جز به دورى جستن از شهوات، و خوددارى از لذّات، و بسنده كردن بر ضرورات و تجرّد براى خداوند در همه حركات و