كند، و اگر به آيه مشتمل بر اميد و رجا گذرش افتد از خدا بخواهد، و اگر به آيه تخويف و تهديد برسد به خداوند پناه برد و استعاذه كند، و اينها را مى‌تواند به زبان يا به دل انجام دهد و بگويد: سبحان الله، نعوذ باللّه، اللّهم ارزقنا، اللهم ارحمنا. حذيفه گفته است:

با پيامبر خدا (ص) نماز گزاردم، آن حضرت سوره بقره را آغاز فرمود، چون به آيه عذاب مى‌رسيد استعاذه مى‌فرمود و به آيه رحمت كه مى‌رسيد مسألت مى‌كرد و به آيه تنزيه كه مى‌رسيد تسبيح مى‌گفت و هنگامى كه از قرائت سوره فارغ شد آنچه را در موقع ختم قرآن بر زبان مى‌آورد خواند كه: اللّهم ارحمنى بالقران و اجعله لى اماما و نورا و هدى و رحمة اللّهم ذكّرنى منه ما نسيت، و علّمني منه ما جهلت، و ارزقنى تلاوته آناء اللّيل و النّهار و اجعله حجّة يا ربّ العالمين.«٣٣»

مى‌گويم: اگر در آغاز به گفتن أعوذ باللّه من الشيطان الرّجيم بسنده كند در امتثال امر كافى است، چه خداوند متعال فرموده است: فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ من الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ«٣٤». گفته‌اند: اين امر براى تطهير زبان از ذكر غير خداست كه بر آن جارى شده است تا براى ذكر خداوند آماده شود، و براى پاكيزه كردن خانه دل از لوث وسوسه‌هاست تا سلطان معرفت در آن فرود آيد، و شايسته است به هنگام استعاذه به اينها توجّه داشته باشد.

از امام صادق (ع) نقل شده كه فرموده است: «هنگامى كه مصحف را براى تلاوت به دست مى‌گيرى بگو: اللّهم إنّي أشهدك أنّ هذا كتابك المنزل من عندك على رسولك محمّد بن عبد الله (ص) و كلامك النّاطق على لسان نبيّك جعلته هاديا منك الى خلقك و حبلا متصّلا فيما بينك و بين عبادك اللّهم إنّى نشرت عهدك و كتابك أللّهم فاجعل نظري فيه عبادة و قراءتي فيه ذكرا و فكري فيه اعتبارا و

٣٣- صدر اين حديث را احمد و ابويعلي روايت کرده‌اند، مجمع الزّوائد، ج ٢، ص ٢٧٢، عراقي گفته است: ابومنصور مظفّربن حسين ارجاني در فضائل القرآن و ابوبکربن ضحّاک در الشمائل آن را از طريق ابي ذرّ هروي از داوودبن قيس به تفصيل روايت کرده‌اند.

٣٤- نحل / ٩٨: هنگامي که قرآن مي‌خواني از شرّ شيطان رانده شده به خدا پناه بر.