إِبْراهِيمَ لِأَبِيهِ.«٣٥» ٥- مبهم و آن كلمه يا حرفى است كه ميان چند معنا مشترك باشد، امّا كلمه مانند واژه شى‌ء، قرين، امّت و روح و نظاير آنها، خداوند متعال فرموده است: ضَرَبَ الله مَثَلًا عَبْداً مَمْلُوكاً لا يَقْدِرُ عَلى‌ شَيْ‌ءٍ«٣٦» در اين جا مراد از شي‌ء نفقه است كه خداوند روزى او كرده است. و نيز: وَ ضَرَبَ الله مَثَلًا رَجُلَيْنِ أَحَدُهُما أَبْكَمُ لا يَقْدِرُ عَلى‌ شَيْ‌ءٍ«٣٧» يعنى امر به عدل و استقامت، و نيز: فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلا تَسْئَلْنِي عَنْ شَيْ‌ءٍ«٣٨» مراد پرسيدن از صفات ربوبى است و اينها علومى است كه پرسش از آنها روا نيست تا آنگاه كه داناى به آنها در زمانى كه شايسته است از آنها سخن گويد. و نيز: أَمْ خُلِقُوا من غَيْرِ شَيْ‌ءٍ«٣٩» يعنى: بدون آفريننده‌اى، زيرا بسا ممكن است كسى توهّم كند كه چيزى آفريده نمى‌شود مگر از چيز ديگر.

امّا قرين، خداوند فرموده است: وَ قالَ قَرِينُهُ هذا ما لَدَيَّ عَتِيدٌ«٤٠»، مراد از قرين فرشته‌اى است كه بر انسان گمارده شده است. و نيز قالَ قَرِينُهُ رَبَّنا ما أَطْغَيْتُهُ«٤١» در اين‌جا مقصود از قرين شيطان است.

امّا امّت در هشت معنا به كار رفته است:

١- جماعت، مانند قول خداوند متعال، وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً من النَّاسِ يَسْقُونَ«٤٢».

٢- پيروان پيامبران (ع) مانند: نحن من امّة محمّد (ص).

[٣٥] ممتحنه / ٤: ... تا به خداي يگانه ايمان بياوريد جز آن سخن ابراهيم که به پدرش (عمويش آزر) وعده داد.

[٣٦]و ٣٧ – نحل / ٧٥ و ٧٦: خداوند مثالي زده: بنده مملوکي را که قادر بر هيچ چيز نيست. و خداوند مثالي (ديگر) زده است: دو نفر را که يکي از آن دو گنگ مادرزاد است و قادر بر هيچ کاري نيست.

[٣٨]- کهف / ٧٠: (خضر) گفت: پس اگر مي‌خواهي به دنبال من بيايي از هيچ‌چيز سؤال مکن تا خودم (بموقع) آن را برايت بازگو کنم.

[٣٩]- طور / ٣٥: آيا آنها بدون سبب آفريده شده‌اندي

[٤٠]- ق / ٢٣: فرشته همنشين او مي‌گويد: اين نامه اعمال اوست که نزد من حاضر و آماده است.

[٤١]- ق / ٢٧: و همنشين او از شياطين مي‌گويد: پروردگارا من او را به طغيان وا نداشتم.

[٤٢]- قصص / ٢٣: گروهي از مردم را در آن جا ديد که چهار پايان خود را سيرآب مي‌کنند.