٣- اين كه به نظر رسد كلمه‌اى در ظاهر مكرّر است و با سخن قبل پيوستگى ندارد مانند: وَ ما يَتَّبِعُ الَّذِينَ يَدْعُونَ من دُونِ الله شُرَكاءَ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ«٢٩» و نيز:

قالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا من قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ«٣٠» كه معنايش اين است: مستكبران از قومش به كسانى كه از مستضعفان كه ايمان آورده بودند گفتند.

٤- تقدّم و تأخّر كه در آن گمان اشتباه مى‌رود، مانند آن كه فرموده است: وَ لَوْ لا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ من رَبِّكَ لَكانَ لِزاماً وَ أَجَلٌ مُسَمًّى«٣١» معنايش اين است كه: و لو لا كلمة سبقت من ربّك و أجل مسمّى لكان لزاما، چه اگر أجل بر كلمة عطف نشود بايد مانند لزاما منصوب شود. و فرموده است: يَسْئَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْها«٣٢» يعنى يسئلونك عنها كأنّك حفيّ. و فرموده است: لَهُمْ دَرَجاتٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيمٌ، كَما أَخْرَجَكَ رَبُّكَ من بَيْتِكَ بِالْحَقِّ«٣٣» اين سخن در ظاهر متّصل نيست بلكه آن به آيه:

قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ«٣٤» اتصال دارد، يعنى: غنايم براى خداوند و پيامبر اوست، زيرا تو به بيرون آمدن راضى بودى و آنان از آن كراهت داشتند و در ميان دو آيه مذكور بطور معترضه امر به تقوا و غير آن شده است. و از همين گونه است آيه: حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ ‌

٢٨- صافّات / ١٣٠: سلام بر الياسين.

[٢٩]- يونس / ٦٦: و آنها که غير خدا را شريک او مي‌خوانند از منطق و دليلي پيروي نمي‌کنند و تنها از پنداري بي‌اساس پيروي مي‌کنند.

[٣٠]- اعراف / ٧٥: اشراف منکر قوم او به مستضعفاني که ايمان آورده بودند گفتند.

[٣١]- طه / ١٢٩: و اگر سنّت و تقدير پروردگارت و ملاحظه زمان مقرر نبود عذاب الهي بزودي دامان آنها را مي‌گرفت.

[٣٢]- اعراف / ١٨٧: از تو به گونه‌اي مي‌پرسند که گويا از وقوع آن با خبري.

[٣٣]- انفال / ٤ و ٥: براي آنان درجات (فوق‌العاده‌اي) نزد پروردگارشان است و براي آنها آمرزش و روزي بي‌نقص و عيب است. همان‌گونه که خداوند تو را از خانه‌ات بحقّ بيرون فرستاد (به سوي ميدان بدر) در حالي که جمعي از مؤمنان کراهت داشتند.

[٣٤]- انفال / ٢: بگو انفال مخصوص خدا و پيامبر است.