راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٤٤ - باب سوم در باره گيرنده صدقه و اسباب استحقاق او و آداب گرفتن آن و بيان اسباب استحقاق

خمس به مستحقّان داده شود و آنچه به امام (ع) اختصاص دارد از طريق وصيّت يا دفن نگهدارى شود و يا آن كه همه خمس به مستحقّان موجود داده شود، زيرا چنان كه در اخبار آمده در زمان حضور امام (ع) در صورت كمبود خمس اتمام كفايت مستحقّان چنانچه نياز داشته باشند بر عهده آن حضرت، و در صورت زياد آمدن خمس، مازاد از آن امام (ع) خواهد بود، و در زمان غيبت نيز وضع به همين قرار است به هر صورت در اين مورد اقوال مختلفى گفته شده و آنچه قويّا محتمل است سقوط آن بخش از خمس است كه اختصاص به امام (ع) دارد، زيرا ائمه (ع) آن را براى شيعيان خود حلال فرموده‌اند. امّا واجب است سهام بقيّه اصناف مستحقّين به آنها باز گردد، چه مانعى در اين امر وجود ندارد. اگر همه خمس به اصناف مذكور باز گردد احوط و احسن خواهد بود، ليكن اين امر را فقيهانى كه در رعايت حقّ نيابت امين هستند به همان گونه كه متولّى حفظ حقوق افراد غايب مى‌باشند عهده‌دار مى‌شوند، و بسا در صورت فرض ثبوت حقّ امام (ع) و اين كه در اين گونه تصرّفات به هيچ وجه زيانى متصوّر نيست و در نتيجه مانع رفع مى‌شود، اين نظر مورد تاييد باشد بلكه اگر گيرنده خمس از نيازمندان و پرهيزگاران بوده و مال در صورت تأخير در توزيع آن، در معرض تلف قرار داشته باشد علم به رضاى امام (ع) نيز حاصل شود و در اين زمان غالبا وضع به همين گونه است. بنابراين پرداخت سهام خمس به اين اصناف احسانى خالص و عملى بى‌شايبه است، و بر احسان كنندگان و نيكوكاران ايرادى وارد نيست.

وظايف گيرنده زكات‌

وظايف گيرنده زكات پنج چيز است:

١- گيرنده زكات بايد بداند خداوند متعال كه واجب فرموده است زكات به وى داده شود براى آن است كه معاش او را كفايت كند

و افكار وى را يكى گرداند، چه خداوند از بندگانش خواسته است كه اهداف و مقاصد خود را يكى كنند و هدف اصلى‌