راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٠ - باب پنجم در فضيلت جمعه و شرايط و آداب و مستحبّات آن
رداى يمنى، تكيه بر شمشير يا كمان يا نيم نيزهاى، بليغ بودن خطيب، موصوف بودن او به صفات و اعمالى كه به آنها امر، و دور بودن او از كارهايى كه از آنها نهى شده است همه اينها مستحبّ مىباشند.
غزّالى مىگويد: در خطبهها نبايد لغات غريب و زياد كشيده و مدّدار به كاربرد، و نبايد آوازه خوانى كند، بلكه بايد خطبهها كوتاه، بليغ و جامع باشند. به هنگامى كه خطيب مشغول سخنرانى است كسى كه وارد مىشود نبايد سلام كند، و اگر سلام كند استحقاق پاسخ ندارد، ليكن دادن پاسخ آن با اشاره نيكوست، همچنين به عطسه كننده نبايد تسميت گفت.«٢٩»
آداب جمعه مطابق معمول
آداب جمعه ده چيز است:
١- از روز پنجشنبه خود را براى جمعه آماده و مصمّم كند
و براى درك فضيلت آن به پيشوازش رود. بنابر اين در عصر پنجشنبه به دعا و استغفار و تسبيح مشغول شود زيرا آن برههاى از زمان است كه در مقابل ساعت مبهم استجابت دعا در روز جمعه قرار داده شده است. يكى از پيشينيان گفته است: خداوند غير از روزى مقرّر بندگان عطايايى دارد كه تنها به كسانى كه در عصر پنجشنبه و روز جمعه از او درخواست مىكنند مىبخشد. مؤمن بايد در اين روز جامهاش را بشويد و سپيد كند، و بوى خوش اگر موجود ندارد آماده سازد، و دلش را از مشغوليّتهايى كه مانع سحرخيزى او در روز جمعه خواهد شد فارغ كند، و در شب جمعه يا در روز آن با زنش همبستر شود. برخى اين عمل را در اوقات مذكور مستحب دانسته و سخن پيامبر اكرم (ص) را كه فرموده است: «خدا بيامرزد آن را كه سحرخيز باشد و خطبه را از آغاز بشنود، و غسل دهد، و غسل كند»«٣٠»،
[٢٩] تسميت يا تشميت عطسه کننده اين است که به او بگويند: يَرحَمُکَ اللهُ؛ يعني، خدا تو را رحمت کند.
[٣٠]- سنن نسائي، ج ٣، ص ٩٥ و ٩٧؛ سنن ابن ماجه، شماره ١٠٨٧؛ مجمع الزّوائد به نقل از طبراني.