راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٥٤٢ - بيان طريق تقسيم اجزاى شب
خداوند به او مىدهد، و اين ساعت در همه شبهاست»«٥٦» و مطلوب شبزندهداران همان ساعت است، و آن به طور نامعيّن در همه شبهاست چنان كه شب قدر در ماه رمضان و ساعتى از روز جمعه زمان عطاياى مذكور است.
مىگويم: حمد خدا را كه به يمن تعاليم علماى اهل بيت (ع) اين ساعت در نزد ما (شيعه) معلوم است و آن طبق آنچه در احاديث آنها آمده چهارمين سدس شب است، ليكن سنيّان از بركات اين گونه احاديث محرومند.
بيان طريق تقسيم اجزاى شب
بدان احياى شب از نظر مقدار داراى هفت مرتبه است.
اوّل: احياى همه شب است
و اين كار اقوياست كه خود را وقف عبادت خدا كردهاند، و از مناجات با او لذّت مىبرند، و غذاى جان و مايه حيات دلهاى آنها گرديده است. از اين رو از طول قيام شب رنج نمىبرند و خواب خود را در روز كه وقت مشغوليّت و سرگرمى مردم است قرار مىدهند، و اين روش گروهى از پيشينيان ما بوده كه با وضوى نماز عشاء نماز صبح را به جا مىآوردند.
ابو طالب مكّى حكايت كرده كه از چهل تن از تابعين به طور متواتر و مشهور حكايت شده كه در ميان ايشان كسانى بودند كه چهل سال بر اين روش مداومت كرده بودند.
مىگويم: آنچه از طريقه اهل بيت (ع) آشكار مىشود اين است كه آن شيوه پسنديدهاى نيست و متضمّن زيادهروى و برتريجويى بر روش پيامبر خدا (ص) در عبادت است، و به گمان من آنچه غزّالى ذكر كرده صرف فرض و پندار بوده و هرگز وقوع نيافته است، چه خداوند متعال فرموده است وَ جَعَلَ اللَّيْلَ سَكَناً،«٥٧» و نيز:
[٥٦] صحيح مسلم، ج.، ص ١٧٥، اين حديث پيش از اين نيز ذکر شده است.
[٥٧]- انعام / ٩٦: ... و شب را مايه آرامش قرار داده است.