راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٥٤٤ - بيان طريق تقسيم اجزاى شب
و نيز عايشه گفته است: «من در سحرگاه همواره او را خوابيده مىيافتم».«٦٠» تا آن جا كه برخى از پيشينيان گفتهاند: كمى پيش از صبح خوابيدن سنّت است، و خفتن در اين وقت سبب مكاشفه و مشاهده ماوراى حجابهاى غيب است و اين اختصاص به ارباب قلوب دارد، و مايه استراحتى است كه در به جا آوردن نخستين اوراد روز كمك مىكند.
مىگويم: با دراز كشيدن بر پهلو هر چند توأم با خواب نباشد استراحت حاصل مىشود و استحباب و تاكيد آن را در مذهب اهل بيت (ع) دانستهاى، اگر چه در اين استراحت خوابيدن نيست ليكن در آن ذكر مىگويد. و در آفرينش آسمانها و زمين فكر مىكند، چنان كه استحباب تلاوت آيات پنجگانه سوره آل عمران در آن وقت، دلالت بر اين مطلب دارد. و نيز قول پيامبر (ص) كه فرموده است: «واى بر كسى كه ميان دو فكّ خود آن را بجود و در آن نينديشد»«٦١» دليل ديگرى بر آن است، سخن عايشه را كه گفته است «... و گرنه بر پهلو دراز مىكشيد» و قول ديگر او را كه: «در سحرگاه همواره او را خوابيده يافتم» اگر راست باشند، بايد بر آنچه ذكر كرديم حمل و توجيه كرد، نظير آن حديثى است كه از طريق همانها وارد شده كه: «نماز خوابيده نصف ثواب نشسته را دارد.»«٦٢»
تهذيب به سند خود از امام هادى (ع) روايت كرده كه فرموده است: «از خوابيدن ميان نماز شب و نماز فجر بپرهيز ليكن دراز كشيدن بر پهلو بدون خوابيدن اشكالى ندارد، چه كسى كه در اين وقت مىخوابد بر نمازهايى كه پيش از آن خوانده است ستوده نمىشود.»«٦٣»
[٦٠] صحيح مسلم، ج ٢، ص ١٦٨، سنن ابوداود، ج ١، ص ٣٠٣.
[٦١]- ابن مردويه در تفسير سوره روم از روايت ابي جناب از عطا از عايشه، الکافي الشافّ في تخريج احاديث الکشّاف ذيل آيات سوره آل عمران.
[٦٢]- سنن نسائي، ج ٣، ص ٢٢٣، از حديث عبدالله بن عمرو، ص ٢٢٤، از حديث عمران بن حصين، سنن ابن داوود، ج ١، ص ٢١٨.
[٦٣]- همان مأخذ، ج ١، ص ١٧٤.