راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٩ - باب پنجم در فضيلت جمعه و شرايط و آداب و مستحبّات آن

پديد آمده ترك مسجد رفتن در سحرگاه است. به راستى چرا مؤمنان از يهود و نصارا شرم نمى‌كنند، كه چگونه آنها در روزهاى شنبه و يكشنبه صبح زود به معابد خود رو مى‌آورند و دنيا طلبان براى خريد و فروش و به دست آوردن سود در پگاه به محوطّه مساجد مى‌شتابند، ليكن طالبان آخرت بر آنها سبقت نمى‌گيرندي ابن مسعود سحرگاه وارد مسجد شد ديد سه نفر در آمدن به مسجد بر او سبقت گرفته‌اند، بسيار غمگين شد و پيوسته خويشتن را سرزنش مى‌كرد و با خود مى‌گفت: چهارمين چهار، و چهارمين چهار سعادتمند نيست.

٥- به هنگام ورود بايد دقت شود كه پاى برگردن مردمان ننهد

و از جلو ايشان نگذرد. و كسى كه صبح زود به مسجد مى‌رود اين امر برايش آسان است. در مورد پاى بر گردن مردم نهادن تهديدى شديد وارد شده است، بدين گونه كه در روز قيامت او را پلى قرار مى‌دهند تا مردم از روى او بگذرند، و در باره گذر كردن از جلو نمازگزار پيامبر (ص) فرموده است: «اگر چهل سال بايستد برايش بهتر است تا از جلو نمازگزار عبور كند»«٦٠» و هر زمان صف اوّل خالى و متروك مانده باشد آن كه وارد شده مى‌تواند پاى بر گردن مردم نهد و در صف نخست قرار گيرد، زيرا مأمومين حاضر حقّ خود را رها كرده و صف اوّل را كه داراى فضيلت است ترك كرده‌اند. اگر در مسجد جز آنهايى كه مشغول نمازند كس ديگرى نيست، سزاوار است آن كه وارد مى‌شود سلام نكند، زيرا موجب ايجاد تكليف در غير محلّ آن است.

٦- براى اين كه ديگران از پيش روى او عبور نكنند، نزديك ستون يا ديوارى بنشيند،

زيرا پيامبر (ص) در حديث ديگرى عبور كننده از جلو نمازگزار، و كسى را كه در ميان راه نماز مى‌گزارد يا در دور كردن عابران از محلّ نماز كوتاهى كرده برابر دانسته و فرموده است: «اگر عبور كننده از جلو نمازگزار بداند چه زيانى متوجّه او و نمازگزار مى‌شود، چهل سال ايستادن را براى خود بهتر مى‌داند تا آن كه از جلو نمازگزار