در تهذيب از ابى جعفر امام باقر (ع) در باره قول خداوند متعال: كانُوا قَلِيلًا من اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ آمده كه فرموده است: «اين قوم مى‌خوابيدند، و چون هر كدام از پهلويى به پهلوى ديگر مى‌شدند مى‌گفتند: الحمد للّه و لا اله الّا الله و الله اكبر»«١٠٣»

ورد چهارم:

اين ورد با گذشت نيمه اول شب آغاز مى‌شود و تا سد سى از شب باقى مانده ادامه دارد. در طى همين وقت است كه بنده براى تهجّد (نماز شب) برمى‌خيزد، و واژه تهجّد اختصاص به اعمالى دارد كه پس از هجود و هجوع كه به معناى خواب است گزارده مى‌شود. وقت اين ورد در وسط شب است و شبيه به وردى است كه از ظهر به بعد آغاز مى‌شود، و ظهر وسط روز است. خداوند به اين وقت سوگند ياد كرده و فرموده است وَ اللَّيْلِ إِذا سَجى‌«١٠٤»، يعنى هنگامى كه شب آرام گيرد، و سكون و آرامش شب در همين وقت است، زيرا هر چشمى در اين وقت در خواب است«١٠٥» جز خداوند حىّ قيّوم كه او را خواب و چرت فرا نمى‌گيرد. گفته شده: اذا سجى به معناى امتدّ و طال مى‌باشد، يعنى هنگامى كه امتداد يابد و طولانى شود، و برخى آن را به معناى اذا أظلم تفسير كرده‌اند، از پيامبر خدا (ص) پرسيدند: كدام ساعت شب دعا مسموع‌تر است، فرمود: «نيمه شب»«١٠٦»، داوود پيامبر (ص) عرض كرد: خداوندا من دوست دارم تو را عبادت كنم، كدام وقت افضل استي خداوند به او وحى فرمود: اى داوود! در آغاز شب و آخر آن براى عبادت برنخيز، زيرا آن كه در آغاز شب برمى‌خيزد در آخر آن مى‌خوابد، و آن كه در آخر آن برمى‌خيزد در اول آن برنخواهد خاست ليكن در وسط شب برخيز تا تو را با من و مرا با تو خلوت باشد، و حاجتهاى خود را بر من عرضه بدار.

[١٠٢] در جلد اول گفته شد.

[١٠٣]- همان ماخذ، ج ١، ص ٢٣١، آيه در سوره ذاريات / ١٧: آنها کمي از شبها را مي‌خوابيدند.

[١٠٤]- ضحي / ٣: و سوگند به شب در آن هنگام که آرام گيرد.

[١٠٥]- يعني در شهر و اطراف ما چشمي نمانده جز اين که در خواب باشد و گرنه شب و روز براي هر قومي نسبي است زيرا پيوسته بر قومي غروب و بر ديگران طلوع مي‌کند.

[١٠٦]- سنن بيهقي، ج ٣، ص ٤، از حديث عمرو بن عنبسه.