راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٠٤ - ٦- با فروتنى و زارى و ترس دعا كند

در خبر آمده است: «بزودى گروهى خواهند آمد كه در دعا و وضوء از حدّ تجاوز مى‌كنند.»«٥٧» برخى از بزرگان گفته‌اند: با زبان ذلّت و خوارى دعا كن نه با فصاحت و زبان آورى. گفته مى‌شود: دعاى عالمان و ابدال از هفت كلمه تجاوز نمى‌كند و يا كمتر از آن است، و گواه اين مطلب آخر سوره بقره است. خداوند در هيچ جا خبر نداده كه دعاى بندگانش از اين اندازه بيشتر بوده است.

و بدان كه منظور از سجع كلام مصنوع و متكلّفانه است، چه اين نوع سخن با تذلّل و تضرع مناسبت ندارد، و گرنه در دعاهاى مأثور از پيامبر خدا (ص) كلمات هموزن فراوان است ليكن متكلّفانه نيست، مانند قول آن حضرت: «أسألك الأمن يوم الوعيد، و الجنّة يوم الخلود مع المقرّبين الشّهود، و الرّكع السّجود، و الموفين بالعهود، انّك رحيم و دود، و أنت تفعل ما تريد»«٥٨» و نظاير اينها و بنابر اين بايد به دعاهاى مأثور بسنده كرد و يا با زبان تضرّع بدون سجع و تكلّف از خدا درخواست و مسألت كرد، زيرا آنچه محبوب مى‌باشد زارى و تضرّع است.

٦- با فروتنى و زارى و ترس دعا كند.

خداوند فرموده است: إِنَّهُمْ كانُوا يُسارِعُونَ في الْخَيْراتِ وَ يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً«٥٩» و نيز: ادْعُوا رَبَّكُمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً. پيامبر خدا (ص) فرموده است: «هر گاه خداوند بنده‌اى را دوست بدارد او را مبتلا مى‌كند تا زارى و تضرّع او را بشنود.»«٦٠»

مى‌گويم: پيش از اين مكرّر به اين موضوع اشاره كرده‌ايم. در دعاهاى اهل بيت (ع) آمده است: و لا ينجيني منك إلّا التضرّع إليك«٦١» يعنى خداوندا! مرا از تو نجات نمى‌دهد جز زارى و تضرع به پيشگاه تو.