راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٢٨ - باب دوم در ترتيب اعمال ظاهرى حجّ از آغاز سفر تا بازگشت كه در ده فراز ذكر مىشود

اين گونه مردم حجّ ديگرى وجود ندارد جز به هنگام اضطرار مانند تنگى وقت و حدوث حيض و مانند اينها. امّا دو نوع ديگر حجّ بر مردم مكّه و كسانى كه در كمتر از فاصله مذكور قرار دارند واجب است و در برگزارى هر يك از آن دو نوع مخيّر مى‌باشند. بنابر اصحّ اقوال براى آنها جايز نيست كه جز در هنگام ضرورت عدول به حجّ تمتّع كنند.

امّا كسى كه مى‌خواهد حجّ مستحبّ به جا آورد مخيّر است كه هر كدام از سه نوع حجّ را كه بخواهد برگزار كند ليكن حجّ تمتّع افضل است. همچنين كسى كه حجّ را نذر كرده بى‌آن كه نوع آن را تعيين كرده باشد ميان سه نوع حجّ مخيّر خواهد بود و نيز كسى كه در مكّه و خارج آن منزل دارد چنانچه مدّت اقامت او در هر يك از اين دو منزل مساوى باشد وظيفه‌اش همان خواهد بود كه ذكر شد. اگر مدّت اقامت او در يكى از اين دو منزل بيشتر شود بايد واجبى را كه متوجّه اوست به جا آورد و تخييرى براى او نيست و هر كس دو سال در مكّه اقامت كند ديگر از اهل مكّه است و نمى‌تواند حجّ تمتّع به جا آورد.

بنا به رأى اكثر فقيهان تنها تفاوت و اضافه‌اى كه حجّ قران بر افراد دارد اين است كه در حجّ قران علاوه بر اعمال حجّ افراد بايد قربانى را به هنگام احرام با خود سوق دهد، و گفته شده كه تفاوت ميان اين دو نوع حجّ علاوه بر آنچه ذكر شد جمع ميان حجّ و عمره در حجّ قران است بى‌آن كه محلّ شوند، و به همين سبب آن را حجّ قران گفته‌اند.

باب دوم در ترتيب اعمال ظاهرى حجّ از آغاز سفر تا بازگشت كه در ده فراز ذكر مى‌شود

مى‌گويم: من در بيان تمامى اين فرازها تصرّف و آنها را مطابق طريقه اهل بيت (ع) ذكر مى‌كنم جز فراز نخست كه آن را به حال خود مى‌گذارم، زيرا موضوع آن از طريقه حقّه دور نيست. بعلاوه محتواى آن را به خواست خداوند طبق طريقه ائمّه معصومين (ع) در كتاب آداب سفر از بخش عادات بيان خواهم كرد.