سكنات ميسّر نيست. از اين رو در اديان گذشته راهبان از مردم كناره‌گيرى و بر قلّه كوهها منزل اختيار مى‌كردند، و براى انس با خدا دورى و بيگانگى از مردم را بر مى‌گزيدند و به اميد آخرت لذّات حاضر را ترك و مجاهدتهاى سخت را بر خود هموار مى‌كردند.

خداوند متعال در كتاب خويش آنها را ستوده و فرموده است: ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ«٢٧».

هنگامى كه اين رويّه متروك و مندرس شد و مردم به پيروى از شهوات رو آوردند و از تجرّد براى عبادت خداوند دورى گزيده در آن سستى كردند، خداوند محمّد (ص) را به رسالت برانگيخت تا راه آخرت را آباد كند و سنّت پيامبران (ع) و سلوك در راه آنان را زنده سازد. از اين رو هنگامى كه اهل اديان در باره رهبانيّت و سياحت در اسلام از او پرسيدند فرمود: «خداوند براى ما آن را به جهاد و تكبير گفتن بر هر بلندى بدل فرموده» و مراد از آن حجّ است«٢٨» و از سائحان پرسش كردند فرمود: «آنها روزه‌دارانند»«٢٩» بنابر اين خداوند سبحان نعمت خود را بر اين امّت ارزانى داشته و حجّ را براى آنان به جاى رهبانيّت قرار داده و خانه كعبه را شرافت بخشيده آن را به خود منسوب ساخته و مقصد بندگان خويش گردانيده است. همچنين براى بزرگداشت خانه خود گرداگرد كعبه را حريم آن كرده و عرفات را به منزله آستان ورود به حرم خود قرار داده و براى تأكيد بر حرمت آن آشكار، صيد و قطع درخت را تحريم فرموده و آن را شبيه بارگاه پادشاهان قرار داده است تا زائران از هر راه دور و طالبان از هر سو ژوليده‌مو و گردآلود بدان رو آورند، در حالى كه در برابر پروردگار خانه فروتن و زبون نسبت به عزّت و جلال او خاضع و خاشع باشند، با اعتراف به اين كه او منزّه است از آن كه خانه‌اى او را فرا گيرد يا شهرى بر او محيط شود تا رقيّت و بندگى آنها تمامتر و اذعان و انقياد آنها نسبت به پروردگار خويش كاملتر شود. از اين رو براى اداى اين امر آنان را به اعمالى مكلّف‌

[٢٧] مائده / ٨٢: ... اين به خاطر آن است که در ميان آنها افرادي دانشمند و تارک دنيا هستند و آنها (در برابر حق) تکبّر نمي‌ورزند.

[٢٨]- سنن ابي داوود، ج ٢، ص ٥ نظير آن.

[٢٩]- شعب الايمان بيهقي از حديث ابي هريره؛ المغني.