راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٨٦ - بيان اعمال باطنى حجّ
فصل: اسرار و دقايق حجّ طبق آنچه از امام صادق (ع) نقل شده است
مىگويم: ما اين گفتار را با آنچه از مولاى ما امام صادق (ع) در اسرار حجّ و دقايق آن وارد شده براى كسب تبرّك به كلام آن حضرت و حسن ختام به پايان مىبريم.
در مصباح الشريعه از آن حضرت روايت شده كه فرموده است: «هر گاه خواستى حجّ به جا آورى دلت را براى توجّه به خداوند از هر مشغوليّت و هر گونه حجاب تهى ساز، و تمامى امور خويش را به خداوند واگذار، و در همه حركات و سكناتى كه از توبه ظهور مىرسد به خدا توكّل كن و تسليم قضا و قدر و فرمان او باش و دنيا و آسايش و مردم را واگذار و حقوقى را كه از جهت مخلوقان بر ذمّه تو است ادا كن، و بر زاد و راحله و ياران و نيرو و جوانى و مال خود تكيه مكن، زيرا بسا اينها دشمن و مايه وبال تو شوند چه كسى كه طالب خشنودى خداست و بر غير او تكيه مىكند خداوند آن غير را وبال و دشمن او قرار مىدهد تا بداند او و هيچ كس ديگر را جز به حفظ و توفيق او نيرو و چارهاى نيست، بنابر اين به گونهاى آماده اين سفر باش كه گويا از آن باز نمىگردى و مصاحبت خود را با همراهان نيكو كن و پيوسته اوقات فرايض الهى و سنّتهاى پيامبر (ص) و آنچه را از ادب و بردبارى و شكيبايى و شكر و مهربانى و بخشش و دهش توشه بر تو واجب مىشود مراعات كن. سپس از گناهان خويش با آب خالص توبه غسل كن، و جامه صدق و صفا و خضوع بر تن كن، و از هر چيزى كه تو را از ذكر خدا باز دارد و از طاعت او محجوب سازد محرم شو، و تلبيه بگو تلبيهاى كه معنايش اجابت صادقانه و بى شايبه و پاكيزه براى خداوند متعال در پاسخ نداى او باشد و اين در حالى صورت گيرد كه بر عروة الوثقاى او چنگ زنى، و با قلب خويش به همراه فرشتگان بر گرد عرش طواف كن همچنان كه با نفس خويش به همراه مسلمانان پيرامون كعبه طواف مىكنى، و از هوسهاى خود هروله كن، و از نيرو و توان خويش بيزارى جو، و با رفتن به سوى منا از غفلتها و لغزشهاى خود بيرون شو، و چيزى را كه براى تو روا نيست و شايستگى آن را