راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٠ - باب چهارم در امامت و اقتدا

١٢- امام بايد حال ضعيفترين مأمومين خود را در نماز رعايت كند.

امير مؤمنان (ع) فرموده است: «آخرين سخنى كه از زبان محبوب قلبم پيامبر (ص) شنيدم اين بود كه فرمود: اى على! چون نماز (به جماعت) بگزارى مانند ضعيفترين مأمومين خود آن را به جا بياور و كسى را به اذان گفتن بگمار كه بر اذانش اجرت نخواهد.»«٤٥»

در خبر صحيح از امام صادق (ع) روايت شده كه فرموده است: «پيامبر (ص) نماز ظهر و عصر را برگزار كرد، و دو ركعت از آنها را سبك به جا آورد. چون از مسجد باز مى‌گشت مردم گفتند: اى پيامبر خدا آيا در نماز چيز تازه‌اى پديد آمدهي فرمود: چه چيزىي عرض كردند: در دو ركعت آخر تخفيف دادى به آنها فرمود: آيا داد و فرياد كودك را نشنيديدي»«٤٦» در حديث سماعه آمده كه امام (ع) فرمود: «كسى كه توانايى دارد ركوع و سجودش را طولانى كند بايد به قدر توان خود طول دهد ليكن امام جماعت نبايد (نماز را) با آنها طولانى كند، زيرا در ميان مردم افراد ضعيف و حاجتمند وجود دارد. همانا پيامبر خدا (ص) چون با جماعت نماز مى‌خواند آن را سبك به جا مى‌آورد.»«٤٧»

غزّالى مى‌گويد: در جماعت بويژه در هنگامى كه جمعيّت زياد باشد نماز را سبك برگزار كردن سزاوارتر است. پيامبر خدا (ص) فرموده است: «هر گاه يكى از شما به امامت با مردم نماز بگزارد بايد آن را سبك به جا آورد، زيرا در ميان آنها افراد ناتوان و سالخورده و حاجتمند وجود دارد، و چون نماز را منفرد بخواند هر چه بخواهد آن را طولانى كند.»«٤٨»

معاذ بن جبل نماز عشاء را با مردم به امامت مى‌خواند و در آن سوره بقره را قرائت كرد. يكى از نمازگزاران از صف جماعت بيرون شد و نماز را فرادا تمام كرد. مردم‌