راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٦٥ - فضيلت صدقه
٣- عارف و خداشناس نظرش جز به سوى خدا نيست
و پنهان و آشكار در پيش او يكى است و اختلاف حال در توحيد و خداپرستى شرك است.
برخى از عرفا گفتهاند: ما به دعاى كسى كه صدقه را در پنهانى مىگيرد و در آشكار ردّ مىكند ارزش نمىنهاديم، زيرا توجّه به خلق كه حاضرند يا غايب نشانه نقصان حال است، بلكه بايد نظر به خداوند يگانه محدود و منحصر باشد.
نقل شده است يكى از مشايخ به يكى از مريدان تمايل زيادى داشت و اين امر بر ديگر شاگردان گران مىآمد. شيخ بر آن شد كه برترى او را به آنان نشان دهد، از اين رو به هر يك از مريدان ماكيانى داد، و به هر كدام گفت: آن را در جايى ذبح كن كه كسى تو را نبيند. همگى رفتند و ماكيانها را ذبح كردند و نزد او آوردند، جز آن مريد كه وى مرغ را زنده باز گردانيد. شيخ به او گفت: چرا مانند ديگر ياران آن را نكشتىي پاسخ داد: جايى نيافتم كه در آن كسى مرا نبيند، چه خداوند متعال در هر جا كه باشم مرا مىبيند. شيخ گفت: براى همين است كه به او رغبت بيشتر دارم، زيرا او جز به خدا توجّه ندارد.
٤- اظهار گرفتن صدقه عمل به سنّت شكرگزارى است.
خداوند متعال فرموده است: وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ«٤٨» و كتمان نعمت ناسپاسى است. خداوند كسى را كه عطاى او را كتمان كند نكوهش كرده و او را بخيل شمرده و فرموده است: الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَ يَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَ يَكْتُمُونَ ما آتاهُمُ الله من فَضْلِهِ«٤٩» پيامبر (ص) فرموده است: «هنگامى كه خداوند نعمتى بر بندهاى ارزانى داشت دوست دارد آن را بر او ببيند.»«٥٠» مردى به يكى از عرفا در پنهانى چيزى داد. گيرنده با دستش آن را بلند كرد و گفت: اين از دنياست و آشكار آن بهتر است، و در امور آخرت پنهان آن افضل است. از اين رو برخى گفتهاند: اگر در جلوى روى مردم به تو چيزى داده
[٤٨] ضحي / ١١: و نعمتهاي پروردگارت را بازگو کن.
[٤٩]- نساء / ٣٧: آنها کساني هستند که بخل ميورزند و مردم را نيز به بخل دعوت ميکنند و آنچه را خداوند از فضل و رحمت خود به آنها داده پوشيده ميدارند.
[٥٠]- مسند طيالسي، ص ٤٠، شماره ٣١٢ با کم و زياد اندکي در الفاظ.