راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٦٤ - فضيلت صدقه

آن هديّه شريك مى‌باشند.»«٤٥»

مى‌گويم: از طريق خاصّه (شيعه) كافى از محمّد بن مسلم روايت كرده كه گفته است: امام (ع) فرمود: «همنشينان انسان در هديّه شريك او هستند.»«٤٦»

عثمان بن عيسى به سند مرفوع روايت كرده كه امام (ع) فرموده است: «اگر طعامى به كسى هديّه شود و اشخاصى نزد او حضور داشته باشند آنان در آن هديّه شريكند، ميوه باشد يا غير آن.»«٤٧»

غزّالى مى‌گويد: چنانچه هديّه نقره يا طلا باشد آنرا از عنوان هديّه بودن خارج نمى‌كند، و دادن سيم و زر به تنهايى در پيش روى مردم مكروه است، مگر آن كه همگى رضايت دهند و اين عمل از شبهه شركت آنها خالى نيست و اگر در حال تنهايى به وى دهند از اين شبهه مصون خواهد بود.

امّا در اظهار و گفتن آن چهار مقصد است:

١- گرفتن صدقه آشكار گوياى اخلاص و صدق‌

و مصونيّت از تلبيس و رياست.

٢- موجب سقوط جاه و منزلت و اظهار عبوديّت و مسكنت و بيزارى از كبر و دعوى استغناء و افتادن از چشم مردم است.

يكى از عارفان به شاگردش گفت: اگر صدقه مى‌گيرى در هر حال آشكارا بگير زيرا در هر صورت تو را يكى از دو حال است: يا به سبب گرفتن صدقه آشكار از دل دهنده ساقط مى‌شوى و اين خود مرا دو مطلوب است زيرا به مصون ماندن دين نزديكتر و آفت آن به نفس كمتر است و يا با اظهار صدق خود بر مرتبه خويش در دل او مى‌افزايى و اين همان چيزى است كه برادر تو خواهان آن است، زيرا با مزيد محبّت و حرمت تو ثواب او افزون مى‌شود و تو هم كه سبب مزيد ثواب او شده‌اى مأجور خواهى بود.