كبيره روا ندارند [١]،و توبه عقيب اين معنى محمول نبود [٢]الّا بر[او] [٣]دون ساير معاصى،پس به هر حال يا كبيره باشد اين سؤال[رؤيت] [٤]يا صغيره تا توبه از او درست آيد.و به نزديك ايشان و به نزديك ما از فعلى بود كه ترك آن اولى‌تر بود،و آنچه از باب اعتقاد و ديانت باشد باتّفاق به خلاف اين باشد و توبه از او كفر بود.

دليل ديگر از اين آيت قوله: وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ ،و من اوّل مؤمنانم.تفسير چنين [٥]دادند عامّۀ مفسّران [٦]اين را از عبد اللّه عبّاس و حسن بصرى و قتاده و مجاهد و ابن زيد و غيرهم كه:من اوّل مؤمنانم از قوم خود به آن‌كه هيچ خلق [٧]تو را نخواهد ديد[ن] [٨].

دليلى ديگر از اين قصّه گرفتن صاعقه آنان را كه رؤيت،ايشان خواسته بودند بر حقيقت اگر آنان كه شاكّ بودند در جواز رؤيت سؤال كردند تا بدانند كه رؤيت بر او روا هست يا نه [٩]مستحقّ آتش صاعقه شدند آنان كه در اعتقاد قاطع باشند بر آنكه او مدرك است به حاسّۀ بصر،همانا مستحقّ ثواب نباشند [١٠].اين وجوهى است در استدلال از آيت بر آنكه خداى تعالى مدرك نيست به حاسّۀ بصر.

جنيد را پرسيدند كه:چگونه گفت موسى من اوّل مؤمنانم و پيش [١١]او مؤمنان بودند؟گفت:مرادش آن بود كه چو آن‌كس [١٢]كه سؤال رؤيت كرد من بودم و پيش از من كس نكرده بود،اوّل كسى كه ايمان آورد بعد از سؤال و سماع

[١] .اساس،و همه نسخه بدلها بجز لت:دارند،با توجه به لت تصحيح شد.

[٢] .آج،لب+و.

[٣] .اساس:ندارد،با توجه به مج،وز افزوده شد،چاپ شعرانى(٢٨٠/٥):الّا بر سؤال رؤيت.

[٨] [٤] .اساس:ندارد،با توجه به مج،وز افزوده شد.

[٥] .مج،وز،مل:چنان.

[٦] .اساس+كه،با توجّه به مج،وز،مل زايد مى‌نمايد.

[٧] .مج،وز،خلقى.

[٩] .مل،رؤيت روا هست بر او يا نيست.

[١٠] .آن:همانا مستحق آتش دوزخ باشند.

[١١] .آج،لب،لت،آن+از.

[١٢] .مج،وز،مل،لت:چون اوّل كس،آج،لب:چو اوّل آن‌كس.