روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٩٨ - ترجمه
قُلْ تَعٰالَوْا أَتْلُ مٰا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ [١] -الى قوله: ذٰلِكُمْ وَصّٰاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ [٢].
موعظة،مصدر باشد بمعنى الوعظ. وَ تَفْصِيلاً [١٩٦-ر] لِكُلِّ شَيْءٍ ،و تفصيل هر چيزى از حلال و حرام و حدود و احكام. فَخُذْهٰا بِقُوَّةٍ ،بستان آن را بقوّت.مقاتل گفت:بجدّ و مواظبة.ضحّاك گفت:بطاعة،و قيل:بجدّ و اجتهاد،و قيل:بصحّة و عزيمة،بجدّ تمام و اجتهاد بليغ و عزم درست،چه اگر عزمش مصمّم نبود در عمل فاتر باشد.
وَ أْمُرْ قَوْمَكَ ،و بفرماى قومت را تا نكوتر[ينۀ] [٣]آن فراگيرند [٤]يعنى كار بندند،يعنى نكوترين آنچه ايشان را فرمودند در آن از [٥]فرائض و سنن حلالش حلال دارند و حرامش حرام دارند.ابن كيسان گفت:يعنى اوامرش را كار بندند و از نواهى اجتناب كنند.بعضى اهل معانى گفتند:أحسن صله است،يعنى جمله آن بگيرند [٦].قطرب گفت:أحسن به معنى«حسن»است و همه [٧]حسن بود، چنان كه گفت: وَ لَذِكْرُ اللّٰهِ أَكْبَرُ [٨].حسين بن الفضل گفت:يعنى چون كلمتى را [٩]بايد متحمل معانى و وجوه را حمل كنند على احسن الوجوه،بعضى گفتند مراد آن است كه:در تورات هم فريضه است و هم سنّت،أخذ بالاحسن [١٠]آن باشد كه جمع كند ميان فريضه و سنّت هم سنّت هم سنّت و هم فريضه به كار دارد [١١].
سَأُرِيكُمْ دٰارَ الْفٰاسِقِينَ ،با شما نمايم سراى فاسقان.مورد آيت مورد [١٢]و عيدست،چنان كه[يكى] [١٣]از ما گويد[من] [١٤]با تو نمايم آنچه تو مستحقّ آنى،
[١] .سورۀ انعام(٦)آيۀ ١٥١.
[٢] .سورۀ انعام(٦)آيۀ ١٥٣.
[١٤] [١٣] [٣] .اساس:ندارد،با توجّه به مج،وز افزوده شد.
[٤] .مج،وز:هاگيرند.
[٥] .مج،وز:ندارد.
[٦] .مج،وز:نگرند.
[٧] .مج:هم.
[٨] .سورۀ عنكبوت ٢٩ آيۀ ٤٥.
[٩] .مج،وز،مل،لت:ندارد.
[١٠] .مج،وز:أخذنا الاحسن.
[١١] .مج،وز،مل،لت:«به كار دارد»را ندارد،آج،لب:به كار آرد.
[١٢] .وز،مل:ندارد.