روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٠ - ترجمه

وَ أَمّٰا ثَمُودُ فَهَدَيْنٰاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمىٰ عَلَى الْهُدىٰ [١] ،و قوله: وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زٰادَهُمْ هُدىً [٢]،و مانند اين بسيار است.و مراد [٣]شرح صدر هم اين باشد از بيان و الطاف و توفيق،و معنى آيت آن باشد كه هركه را خدا خواهد تا توفيق دهد و لطف كند با او [٤]بكند و بدهد،و وجهى دگر آن است كه مراد به هدايت ثواب است و نمودن راه بهشت بيانش قوله تعالى:

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّٰالِحٰاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمٰانِهِمْ [٥] ،اى يثيبهم [٦]و يهديهم الى طريق الجنّة؛و قوله: وَ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّٰهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمٰالَهُمْ [٧]سَيَهْدِيهِمْ وَ يُصْلِحُ بٰالَهُمْ [٨]،و معلوم است كه خداى تعالى مؤمنان را به جزاى ايمان ايمان ندهد،ثواب دهد و نيز معلوم است كه آن [٩]را كه [١٠]در سبيل خداى كشته باشند پس از كشتن ايشان [١١]ايمان ندهد ثواب دهد و قوله: يَهْدِي بِهِ اللّٰهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوٰانَهُ سُبُلَ السَّلاٰمِ [١٢]،و قوله: وَ الَّذِينَ جٰاهَدُوا فِينٰا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنٰا [١٣]،و امثال اين بسيار است و مراد به شرح صدر الطاف و توفيق و بيان و كمال عقل باشد كه از آن به ايمان رسند و از ايمان به ثواب،و اين هر دو وجه معتمد است و نظاير بسيار دارد و در قرآن وجهى دگر در شرح صدر آن است [١٤]يا [١٥]چنان تفسير كنند كه اهل عدل كردند،يا چنان كه مخالفان ما گفتند:اگر چنين تفسير دهند شبهه زائل باشد [١٦]،و اگر چنان تفسير دهند كه ايشان گفتند در حقّ رسول-عليه السّلام-فى قوله: أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ [١٧]،كه سينه شكافتن و دل شستن باشد،اين معنى