حسن و سدّى گفتند:اگر از نصيب بتان چيزى تباه شدى بدل[آن] [٢]از نصيب خداى [٣]برداشتندى،و اگر از نصيب خداى تلف شدى از ايشان نصيب بدل بر نداشتندى [٤].حق‌تعالى اين معنى از ايشان بازگفت،و آنگه گفت [٥]:بد حكمى مى‌كنند. سٰاءَ مٰا يَحْكُمُونَ [١١٦-پ]،اى ساء الحكم حكما يحكمون، و موضع«ما»نصب باشد على انّها نكرة موصوفة[أى] [٦]ساء حكما يحكمونه،و زجّاج گفت:روا باشد كه موضع او رفع باشد على انّها موصولة،أى ساء الحكم [٧]الّذى يحكمونه.

وَ كَذٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ،ابن عامر تنها خواند:«زيّن»بضمّ«زا» و كسر«يا»على الفعل المجهول. قَتْلَ أَوْلاٰدِهِمْ شُرَكٰاؤُهُمْ ،بضمّ«لام»و نصب «دال»و كسر«يا»على تقدير:زيّن قتل شركائهم اولادهم،و فصل كرد ميان مضاف‌ومضاف‌اليه به مفعول و استشهاد كرد به بيتى دو ضعيف،منها قول الشّاعر [٨]:

فزججتها بمزجّة زجّ القلوص أبي مزاده
أى زجّ أبى مزادة القلوص،و قول الآخر [٩]:

تمرّ على ما تستمرّ و قد شفت غلائل هذى النّفس منها صدورها
على تقدير شفت هذى النّفس [١٠]غلائل صدورها،و اين قرائت ضعيف است،و اين ابيات محمول است بر شذوذ،و كلام خداى تعالى بر شذوذ و حمل نكنند،و عرب روا ندارد فصل كردن ميان مضاف‌ومضاف‌اليه مگر به ظرف

[١] .اساس،آج،لب،بم،آف،آن:تميز،با توجّه به مج،وز تصحيح شد.

[٢] .اساس:ندارد،با توجّه به مج،وز افزوده شد.

[٣] .وز،مل+تعالى.

[٤] .مج،وز،مل،لت:بدل برداشتندى.

[٥] .مج،وز،مل،لت:بگفت كه.

[٦] .اساس:ندارد،با توجّه به مج،افزوده شد.

[٧] .مج:تهيأ الحكم.

[٩] [٨] .مج،وز+شعر.

[١٠] .مج،وز،مل،لت:شفت عبد القيس.