روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٧١ - ترجمه
آن است كه هركجا باشى [١]در هر مسجدى به نماز روى به كعبه [٢]آرى [٣]چنان كه گفت [٤]: وَ حَيْثُ مٰا [٥]كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ [٦].
ضحّاك گفت معنى آن است كه:چون در مسجدى باشى [٧]وقت نماز درآيد آنجا نماز كنى [٨]و مگويى [٩]كه،نماز جز در مسجد خود نكنيم [١٠]،و چون در مسجد نباشد او مخيّر است در نماز كردن به هر مسجد كه خواهد.
ربيع گفت:معنى آن است كه سجود خفض [١١]،خداى را كنى [١٢]جز انداد و اصنام را.
وَ ادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ ،و بخوانى [١٣]او را خالص كرده عبادت براى او [١٤]، و«اخلاص»اخراج بود هرچه شوب باشد[از] [١٥]ميان چيزى كه آن را آميخته دارد و آلوده.و«دين»اين جا به معنى طاعت است. كَمٰا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ ،چنان كه ابتدا كرد [١٦]شما را همچنان شوى [١٧]باز.عبد اللّه عبّاس گفت و حسن و مجاهد و قتاده و ابن زيد،معنى آن است كه:چنان كه معدوم بودى [١٨]پيش از خلق،پس از فنا همچنان معدوم شوى [١٩].قولى ديگر آن است كه عبد اللّه عبّاس گفت به روايتى ديگر و جابر عبد اللّه انصارى كه:خداى تعالى خلقان را همچنان برانگيزد كه برآن مرده باشند،مؤمن را بر ايمان و كافر را بر كفر.قولى ديگر آن است كه:همچنان برانگيزد
[١] .آج،لب،آف،آن:باشيد.
[٢] .لت:قبله.
[٣] .آج،لب،آف،آن:آريد.
[٤] .مج،وز،آج،لب:ندارد.
[٥] .اساس،مج،وز،مل،آن:و اينما،آج،لب،آف:فأينما،با توجه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد.
[٦] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ١٤٤ و ١٥٠.
[٧] .مج،وز،آف:باشيد.
[٨] .مج،وز:بكنيد،آف:كنيد،لت:بكنى.
[٩] .مج،وز،آف:مگوييد.
[١١] [١٠] .مج،وز:چون بكنيم.
[١٢] .آف:كنيد.
[١٣] .مج،وز،مل،آف:بخوانيد.
[١٤] .لت:عبادت او را.
[١٥] .اساس:ندارد،با توجه به مج،وز افزوده شد.
[١٦] .مج،وز،لت:بكرد.
[١٩] [١٧] .مج،وز،آف:شويد.
[١٨] .آف:بوديد.