روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٧٦ - ترجمه

ندانيم تا كلام خداى بود يا نه!جز كه چيزى شنيديم و ما را هنوز آن شك حاصل است كه بود،و اين شكّ ما زائل نشود جز كه خداى را به معاينه ببينيم [١].تو از خداى در خواه تا خود را معاينه به ما نمايد.موسى-عليه السّلام-گفت:[از خداى بترسيد كه اين نشايد گفتن،گفتند:چاره نيست موسى.-عليه السّلام- گفت] [٢]:بار خدايا مى‌دانى تا اينان چه مى‌گويند؟و ذلك قوله تعالى: يَسْئَلُكَ أَهْلُ الْكِتٰابِ أَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰاباً مِنَ السَّمٰاءِ فَقَدْ سَأَلُوا مُوسىٰ أَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقٰالُوا أَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً [٣]،و قوله تعالى: لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً [٤].

حق‌تعالى گفت:بگو آنچه ايشان مى‌خواهند.موسى-عليه السّلام- گفت: رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ ،بار خدايا بنماى تا به تو نگرم!جواب آمد از قبل ربّ العزّة: لَنْ تَرٰانِي ،تو نبينى مرا هرگز. وَ لٰكِنِ انْظُرْ إِلَى الْجَبَلِ ،و لكن در كوه نگر،و آن كوهى بود كه از آن بزرگتر كوه [٥]نبود در مدين،آن را زبير گفتند على قول السّدّي.و آن آن بود كه گفت:چون خداى تعالى گفت من تجلّى خواهم كرد[ن] [٦]بر بعضى كوهها.همه كوهها سر برآوردند،مگر كوه زبير كه سر فروبرد و گفت:مرا محلّ آن نباشد كه خداى تعالى تجلّى نور خود بر من فكند [٧].حق‌تعالى گفت:به عزّت من كه [٨]جز بر تو نيفگنم به تواضعت-و اين على طريق التمثيل باشد.اگر اين كوه بر جاى خود بماند تو مرا بينى،آنگه تجلّى فرمود.

و در معنى«تجلّى»خلاف كردند.عبد اللّه عبّاس گفت:ظهر نوره للجبل، نور او بر كوه طور پيدا شد.ضحّاك گفت:حق‌تعالى بفرمود تا از آن حجابها چندان نور بتافت كه[از] [٩]بينى گاوى [١٠]برون آيد.عبد اللّه سلام و كعب الأحبار