روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٢٥ - ترجمه

سؤال رؤيت.و«فتنه»به معنى كشف آمد،قال المسيّب بن علس [١]:

إذ تستبيك بأصلتي ناعم قامت لتفتنه بغير قناع
أى لتكشفه.و بر[اى] [٢]آن كشف را«فتنه»خواند كه اصل فتنه اختبار [٣]باشد،و«اختبار»اداء به كشف كند،و كشف عند اختبار باشد به نام اويش [٤]بخواندند [٥].

تُضِلُّ بِهٰا مَنْ تَشٰاءُ ،يعنى خذلان كنى آن را كه خواهى،تا صبر نكند ثواب صابران را نيابد،اين جايش [٦]خذلان باشد و آن جايش [٧]حرمان. وَ تَهْدِي مَنْ تَشٰاءُ ، يا به عكس [٨]من ذلك،آن را كه خواهى كه به آن فتنه و اختبار هدايت كنى با الطاف و توفيق و تثبيت. أَنْتَ وَلِيُّنٰا ،تو يار و ناصر مايى و اولى كلّ احد بنا. فَاغْفِرْ لَنٰا ، بيامرز ما را و رحمت كن[٢٠٢-پ]بر ما و تو بهترين آمرزندگانى [٩].

وَ اكْتُبْ لَنٰا فِي هٰذِهِ الدُّنْيٰا حَسَنَةً ،بنويس براى ما در اين سراى نزديكتر [١٠]كه آن را دنيا مى‌خوانى [١١]نيكويى،و نيز در آخرت،و معنى«كتب»تحقيق و ايجاب است،يعنى حقّق لنا و أوجب لنا.عرب مرد مسافر را گويد:كتب اللّه عليك السّلامة.

وَ فِي الْآخِرَةِ ،و نيز در آخرت،و مثله قوله: رَبَّنٰا آتِنٰا فِي الدُّنْيٰا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً [١٢]،مراد به حسنۀ دنيا نعمت است و تندرستى و آنچه انواع راحت و مسرّت باشد.و گفته‌اند:مراد به آن توفيق بر عمل صالح است [١٣]همه حسنه كند هيچ سيّئه نكند و حسنۀ آخرت ثواب و [١٤]نعيم بهشت است. إِنّٰا هُدْنٰا إِلَيْكَ ، أى تبنا،ما توبه كرديم و با تو گريختيم.اين قول عبد اللّه عبّاس و سعيد جبير و