روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٩ - ترجمه

مجرمان گناهكاران صغار مذلّتى و هوانى به نزديك خداى و عذابى سخت به آن مكر كه ايشان كردند و عذاب[١١١-ر]كه مذلّت و هوان به [١]او مقرون باشد و مستحقّ عقاب باشند،و حق‌تعالى در اين كلمات بيان حدّ [٢]عقاب گفت تا از نفع مميّز باشد،گفت:هوان با [٣]مذلّت به آن مقرون باشد تا از امتحان مميّز باشد و گفت: بِمٰا كٰانُوا يَمْكُرُونَ ؛تا [٤]مستحق بود از ظلم مميّز باشد كه اين [٥]مجازات راست.ابن كثير و حفص،«رسالته»خواندند به نصب«تا»،بر توحيد [٦]، باقى قرّاء رسالاته به كسر«تاء»،على الجمع براى آن‌كه«تاء»تأنيث جمع در حال نصب مكسور باشد قياسا على جمع السّلامة فى المذكّر.و«عند»نصب بر ظرف است.و بعضى دگر گفتند به حذف حرف جر منصوب شد،و تقدير آن است كه:صغار من عند اللّه،چنان كه گفت: وَ اخْتٰارَ مُوسىٰ قَوْمَهُ سَبْعِينَ [٧]،اى من قومه.

قوله: فَمَنْ يُرِدِ اللّٰهُ أَنْ يَهْدِيَهُ -الآية،حق‌تعالى گفت:هركه خداى خواهد كه او را هدايت كند دل او روشن كند براى [٨]اسلام،و هركه خواهد كه گمراهش كند دل او تنگ كند [٩]پندارى كه بر آسمان مى‌شود خداى تعالى رجس بر آنان كند به ايمان نيازند.ظاهر آيه چنان مى‌نمايد كه مجبّره را تمسّكى [١٠]تمام است به اين آيت در باب جبر و چنين نيست براى آن‌كه در آيت چند وجه گفته‌اند اهل عدل و توحيد،كه هريك آيت را از آن ببرد كه در او شبهتى و مستمسكى باشد اهل جبر را.اوّل آن‌كه مراد به هدايت مقدّمات ايمان باشد و اسباب و آلات آن‌كه به خداى تعالى تعلّق دارد.چون اقدار و تمكين و ازاحت علّت و نصب ادلّت و دليل بر اين قوله: