أَوْ تَقُولُوا لَوْ أَنّٰا أُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰابُ لَكُنّٰا أَهْدىٰ مِنْهُمْ ؛و تا شما نگويى [٤]اگر كتابى بر ما انزله كرده بودندى ما از ايشان مهتدى‌تر بوديمى [٥]و مشرع‌تر [٦]به استدلال به آن و استخراج ادلّه ازآنجا و تمسّك كردن به آن،و از حقّ او [٧]آن است كه از پى او فعل آيد و اگر جايى بود كه از پى او اسم باشد [٨]،تأويل فعل بود چنان كه اين جا [٩]هست و التّقدير:لو انزل علينا الكتاب،براى آن‌كه«لو»حرف شرط باشد و ذوات موجودۀ باقيه شرط نتواند بودن،و مثله قولهم:لو ذات سوار لطمتنى،اى لو لطمتني ذات سوار لطمتني،اوّل بيفگند اعتمادا على الثّانى و مثله قوله الشّاعر:

لو غيركم علق [١٠]الزّبير بحبله ادّى الجوار الى بنى العوّام
خداى تعالى گفت:قد جاءكم بيّنة من ربّكم،آمد از خداى به شما بيّنتى [١١]و حجّتى و دلالتى و بيانى و لطفى،و ادلّۀ مؤدّى با حق و مراد به«هدى» اين جا بيان و لطف [١٢]باشد،آنگه گفت:كيست ظالم‌تر از آن‌كس -يعنى ظالم‌تر بر خود از آن‌كس -كه به دروغ دارد آيات خداى را و از آن عدول كند و اعراض

[١] .اساس،بم،آف،لت،آن:ندارد،از مج،افزوده شد.

[٢] .مج،وز،مل،لت:نبوده‌ايم.

[٣] .مج،آج،لب،لت:براى لام كه.

[٤] .مج:و يا شما بگوييد؛وز،آف:و تا شما نگوييد،آج،لب:تا نگوييد شما.

[٥] .مج،وز،مل،لت:بودمانى.

[٦] .مج،لت:مسرع‌تر،وز:مسوعتر؛مل:مسوعدتر؛آج،لب،آن:مشروع‌تر.

[٧] .اساس و همۀ نسخه بدلها چنين است؛چاپ شعرانى(٩٧/٥):لو،كه ظاهرا بر نسخه‌ها مرجّح است.

[٨] .مج،وز،مل،آج،لب،لت+بر.

[٩] .آج،لب،بم،آف،لت،آن:آنجا.

[١٠] .اساس،بم،آف،آن:على،با توجّه به مج،و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.

[١١] .آج،لب:آيتى.

[١٢] .آج،لب،آن:بيان لطف.