روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٢ - ترجمه
بين السّماء و الارض و آنكه مرگ به يكى از شما رسد.و امر العامّة يعنى قيامت.
عبد اللّه مسعود گفت:سه چيز باشد آنكه آفتاب از مغرب برآيد و دجّال و دابّة الارض قول سهام [١]بر[آمدن] [٢]آفتاب از مغرب و بس.
عبد الرّحمن الاعرج روايت كرد از ابو هريره كه رسول-عليه السّلام- [٣]گفت:
قيامت بر نخيزد تا آفتاب از مغرب بر نيايد،چون آفتاب از مغرب برآيد و مردمان بينند [٤]هيچكس نماند و هيچكس نبود كه ايمان نيارد و لكن ايمانش سود ندارد، و اين آيت بخواند: يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آيٰاتِ رَبِّكَ لاٰ يَنْفَعُ نَفْساً إِيمٰانُهٰا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ -الآية.
مقاتل حيّان [٥]روايت كرد از عكرمه از عبد اللّه عبّاس كه رسول-عليه السّلام- [٦]گفت:هر شب كه آفتاب فرود شود خداى تعالى آن [٧]را به آسمان هفتم برد در سرعت آنكه فرشتگان برند در زير عرش بدارد [٨].چون وقت طلوعش نزديك رسد، دستورى خواهد گويد:بار خدايا چه فرمايى از مشرق برآيم يا از مغرب؟ همچنين باشد تا آنوقت كه خداى زده است براى قبول توبۀ بندگان كه از آنوقت درگذشت [٩]آن [١٠]اعلام قبول توبه نباشد و آن آنگه باشد كه معاصى در زمين بسيار شود [١١]و معروف منكر شود،كس به او امر نكند و منكر فاش شود كس از او نهى نكند.چون چنين باشد آفتاب بر عادت چون[١٢٨-پ]به زير عرش آيد و مقدار ساعات شب بگذرد [١٢]از خداى تعالى دستورى خواهد گويد بار خدايا چه فرمايى؟از مشرق برآيم يا از مغرب؟هيچ جواب ندهند [١٣]او را كه ساعتى باشد
[١] .آج،لب:سوم،آف:سيوم،لت:سوم،مل،آن:سيم.
[٢] .اساس:ندارد،با توجّه به مج،وز افزوده شد.
[٦] [٣] .مج،وز،لت:صلّى اللّه عليه و على آله.
[٤] .لت:ببينند.
[٥] .مج،وز:مقاتل بن حيّان.
[٧] .مج:او را
[٨] .مج،آج،لب:بدارند.
[٩] .اساس:در گزشت،با توجّه به مج تصحيح شد.
[١٠] .مج،وز،مل:با وجود آن.
[١١] .آج،لب:شده باشد.
[١٢] .اساس:بگزرد،با توجّه به مج تصحيح شد.
[١٣] .آج،لب،چاپ شعرانى:ندهد.