روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٠٤ - ترجمه
و اهل دنيا با يكديگر بنالند و مدهوش شوند و مادران از فرزندان مشغول شوند و شيردهندگان،كودكان شيرخواره رها كنند و آبستنان،بچّه بيندازند امّا صالحان را گريه سود دارد و طالحان و كافران را گريه سود ندارد.چون آفتاب و ماه [١]به ميان آسمان رسند،جبريل بيايد و [٢]ايشان را برگرداند و با مغرب برد و به در توبه فروبرد .
يكى از صحابه گفت:يا رسول اللّه در توبه چه باشد؟رسول-عليه السّلام- گفت:بدان كه خداى تعالى از وراى مغرب درى آفريد بر او دو مصراع از زر سرخ مكلّل به انواع جواهر از مصراع تا مصراع چهلساله راه است سوارى نيكرو [٣]را و آن در تا خداى آفريد [٤]گشاده است تا به آن روز كه آفتاب از مغرب برآيد پيش[از آن] [٥]هيچ بنده نباشد كه توبۀ نصوح كند و الّا توبۀ او به آن در[به] [٦]آسمان برند و بر خداى رفع كنند.
معاذ جبل گفت:يا رسول اللّه توبۀ نصوح كدام باشد؟گفت:آنكه گناهكار بر گناه پشيمان شود،عذر خواهد با خداى و نيز [٧]با سر گناه نشود چنان كه شير با پستان نشود جبريل ماه و آفتاب را با [٨]در فروبرد و حقتعالى بفرمايد تا آن در فراز كنند و بر هم دوزند [٩]چنان كه هيچ شكافى نباشد [١٠]آنجا چون آن در بستند [١١]پس از آن قبول توبۀ هيچ تائب نباشد و پس از آن هيچ كافر را ايمان سود ندارد و هيچ مؤمن را طاعت سود ندارد الّا آنچه پيش از آن كرده باشند،فذلك قوله-عزّ و علا:
لاٰ يَنْفَعُ نَفْساً إِيمٰانُهٰا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمٰانِهٰا خَيْراً .
ابىّ كعب گفت:يا رسول اللّه،احوال آفتاب و ماه و احوال مردمان آن روز
[١] .مج،وز:ماهتاب.
[٢] .مج،وز:ندارد.
[٣] .آف،آن:بيكرو،مل:نيك دو.
[٤] .مج:بيافريد،مل:آفريده است،مج،وز+آن را.
[٦] [٥] .اساس:ندارد،با توجّه به مج.وز افزوده شد.
[٧] .مج:ندارد.
[٨] .مج،وز،مل،آج،لب،لت:به آن.
[٩] .آج،لب،بم،آف،آن:بر هم زنند.
[١٠] .مج،وز،مل،لت:نماند.
[١١] .مج،وز،آج،لب،بم:ببستند.