روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٤٨ - ترجمه
و قولى دگر آنكه:ايشان را وعده داد بر قطع و طمع افگند كه زمين مصر و ملك فرعون ايشان را خواهد بود[ن] [١]بوعد [٢]من اللّه له بذلك.و مشيّت ارادتى باشد در ايقاع [٣]فعل[على] [٤]وجه دون[١٨٤-پ]وجه.. وَ الْعٰاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ،و انجام پرهيزگاران را باشد براى آنكه ايشان با ثواب خداى شوند.
قوم موسى بر سبيل توجّع و تألّم گفتند: أُوذِينٰا مِنْ قَبْلِ أَنْ تَأْتِيَنٰا وَ مِنْ بَعْدِ مٰا جِئْتَنٰا ،أى موسى يا [٥]نبىّ اللّه،دانى كه اينان ما را رنجور داشتند پيش از آمدن تو و نيز پس ازآنكه تو بيامدى.چون در هر دو حال ما را در رنج مىبايد بود [٦]،آخر فرق چيست ميان حضور و غيبت تو [٧]:
چون با تو و بىتو مى [٨]به غم بايد زيست
پس فرق ميان وصل و هجران تو چيست
و«اذى»رنجى [٩]باشد كه به تلف نفس نرسد،و ايذاى ايشان قوم موسى را آن بود كه وهب گفت:قوم فرعون بنى اسرائيل را بنده گرفته بودند.ايشان را كارهاى گران فرمودندى [١٠]چون سنگ كندن از كوه و نقل كردن،و بناى كوشكها [١١]و سراها كردن و انواع حرف [١٢]صناعات از گلىگرى و آهنگرى و درودگرى و خشت زدن،و آنكس كه نتوانستى كرد [١٣]و ضعيف بودى،او را ضريبهاى [١٤][١٥]برنهاده بودندى كه در ماه و در روز بدادى،و اگر تأخير كردى و ندادى او را بزدندى و بازداشتندى و جفا كردندى.و زنان را نيز دوك رشتن و جامه بافتن و درزى كردن [١٦]فرمودندى و كارهايى كه لايق ايشان بودى.موسى-عليه السّلام-ايشان را دلخوشى
[٤] [١] .اساس:ندارد،با توجه به مج،وز افزوده شد.
[٢] .اساس:به وعده،با توجه به مج،وز تصحيح شد.
[٣] .مج،وز،مل،لت:وقوع.
[٥] .آج،لب:ندارد.
[٦] .مج،وز،مل،لت:بودن.
[٧] .مج+شعر،وز،مل+بيت.
[٨] .مج،وز،مل،لت:چون بىتو و با توام.
[٩] .اساس:رنج،با توجه به مج،وز تصحيح شد.
[١٠] .مج،وز،مل:فرمودند،بم،آف:فرمودى.
[١١] .مج،وز،مل،لت:و بناها و كوشكها.
[١٢] .مج،وز،مل،لت+و.
[١٣] .مج،وز،مل،لت:كردن.
[١٤] .اساس:ضربه،با توجه به مج،وز تصحيح شد.
[١٥] .مل+سر.
[١٦] .مج،وز،لت:در زيان كردن،مل:خيّاطى كردن.