تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢٨ - شرح آيات

«شما بر لبه پرتگاهى از آتش قرار داشتيد، نوشنده شيرى آميخته به آب، و شكار طمعكار، و شعله شتابان، و لگدكوب گامزنان، آب تالابها را مى‌نوشيديد و كلاكموش مى‌خورديد، خوار و ذليل بوديد و مى‌ترسيديد كه مردم پيرامونتان شما را بربايند ...». [٤] «وَ مَضى‌ مَثَلُ الْأَوَّلِينَ‌- و داستان پيشينيان گذشت.» گفته‌اند: يعنى در دگرگونى احوال امثال و نظاير شما و بيان عبرت از كار پيشينيان پيش از اين سخن رفت، چنان كه پروردگار ما گفت «وَ سَكَنْتُمْ فِي مَساكِنِ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ وَ تَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنا بِهِمْ وَ ضَرَبْنا لَكُمُ الْأَمْثالَ‌ [٥] در خانه‌هاى كسانى كه بر خويشتن ستم كردند، جاى گرفتيد و دانستيد كه با آنان چگونه رفتار كرديم، و برايتان مثلها زديم».

نيز احتمال دارد چنين معنى دهد كه: مثل پيشينيان به تحقّق انجاميده و عبرت آنها در سراسر آفاق مثل شده است، و خدا داناست.

[٩] مسخره كردن آنها نسبت به حق ادامه مى‌يابد در حالى كه مى‌دانند براستى كسى كه آسمانها و زمين را آفريده پيروزمندى حكيم است و پيروزمندى او در استوارى آفرينش و صنع او نمودار است، هم چنان كه حكمتش در دقّت نظم تجلّى دارد.

/ ٤٣٣ «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ‌- اگر از آنها بپرسى: چه كسى آسمانها و زمين را آفريده است؟ حتما مى‌گويند: آنها را آن پيروزمند دانا آفريده است.» [١٠] و از نشانه‌هاى پيروزمندى و حكمت او رام كردن و هموار ساختن زمين است تا بر آن راه روند.

«الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ مَهْداً- آن كه زمين را بستر شما ساخت.»