تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٧٣ - شرح آيات

برابر دندان و هر زخمى را قصاصى است». [٩٨] و اسلام پيروان خود را با فرا خواندن به عفو بر فراز قلّه فضيلت و احسان مى‌برد.

«فَمَنْ عَفا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ‌- پس كسى كه عفو كند و اصلاح سازد مزدش با خداست، زيرا او ستمكاران را دوست ندارد.» دعوت به عفو در اينجا دليل آن نيست كه پروردگار ما دستور چشم پوشى از ستمگران مى‌دهد، يا ذات سبحان او از آنها دفاع و پشتيبانى مى‌كند، هرگز ... پس او چنان كه پايان اين آيه بدان اشاره مى‌كند، ستمگران را دوست ندارد، ولى انسان نمى‌تواند از طريق داد و ستد روزانه خود با مردم به طور قطعى حكم كند كه ديگران ستمكارند، و به تصوّر اين كه فلان با استناد به برخى از رفتارهايش ستمكار است خود به همان راهى از ستمكارى مى‌افتد كه ستمگران بر مردم در آن افتاده‌اند و مى‌پندارند كه حقوق از دست رفته خود را از ستمكاران باز پس مى‌گيرند. پس شايسته است تا آنجا كه براى او ممكن است از مردم درگذرد و طبيعت عفو و گذشت در بسيارى از موارد، خود انگيزه‌اى نيرومند براى تشويق شخص بدكار به سوى توبه و اعتذار، و در نتيجه اصلاح است، و اين امر همان است كه چنان كه اين آيه بدان اشاره مى‌كند شخص عفو كننده را اصلاح كننده‌اى قرار مى‌دهد.

امّا كسانى كه شتاب مى‌ورزند و به كوچكترين سببها، يا تنها بر اثر خبرى، كه غرض ورزان به آنها مى‌رسانند و ميان مؤمنان نزاع بر مى‌انگيزند، خشمگين مى‌شوند در واقع با ستم نمى‌ستيزند، زيرا آنها در برابر ناتوانان شيرند، در حالى كه به قدرتمندان تسليم مى‌شوند، و چنان‌اند كه شاعر گفته است: «بر من شيرند و در جنگها شتر مرغ»،