تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٣١ - شرح آيات

اين گفته خداست كه گويد: «تعبدون». شيعه نيز به پيروى از روايات اهل بيت (ع) بر همين رأى رفته‌اند.

در سجود ذكرى مخصوص واجب نيست، ولى مستحبّ است كه آنچه را در روايت «من لا يحضره الفقيه» آمده بگويند كه گويد

روايت شده است كه در سجده عزايم مى‌گفت

«لا إله إلّا اللَّه حقّا حقّا، لا إله إلّا اللَّه ايمانا و تصديقا، لا إله إلّا اللَّه عبوديّة و رقّا، سجدت لك يا ربّ تعبّدا و رقّا، لا مستنكفا و لا مستكبرا، بل أنا عبد ذليل خائف مستجير» [٣٨] حقيقت را، حقيقت را، هيچ خدايى نيست جز خداى يكتا، هيچ خدايى نيست جز خداى يكتا، (سخنى) از سر ايمان و گواهى، هيچ خدايى نيست جز خداى يكتا (سخنى) از سر بندگى و بردگى، پروردگارا بنده وار و برده وار به تو سجده گزاردم، نه سرپيچى مى‌كنم و نه گردنفرازى و تكبر، بلكه من بنده خوار هراسانى پناهجويم.

[٣٩] قرآن بينشى است بى بينايى چشم ظاهر، و ديدارى است بى‌نگريستن. قرآن براستى، روش انديشيدن براى كسى است كه خرد مى‌ورزد، و هدايت و عبرت است براى كسى كه هشيارى به خرج مى‌دهد و عبرت مى‌گيرد.

قرآن مى‌گويد چگونه در مدرسه زندگى كه در آن معارف پروردگار، و نشانه‌گذاريهاى حق و مشاهد نفس وجود دارد چندان كه از لحاظ حكمت و دانش تو را بسنده است، خود آموز شوى.

اگر آيات قرآن وسيله بينش براى نگريستن به پيرامون خود قرار دهيم بيگمان طبيعت هزار و يك درس به چندين زبان براى ما مى‌گويد، زبان عاطفه‌ها و احساسها، زبان دانش و حكمت، زبان ضمير و و جدان و برتر از تمام اينها زبان شهود و ايمان.

به زمين بنگر، آيا سرسپردگى آن را نسبت به پروردگارش نمى‌بينى و اين‌