تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢٧ - شرح آيات

به پروردگار خود راه مى‌برند و اندكى از عظمت او را مى‌شناسند، پس براى خدايى كه ستايش و بزرگوارى و كبريا و بزرگى تنها بدو اختصاص دارد به سجده بر خاك مى‌افتند.

«وَ مِنْ آياتِهِ اللَّيْلُ وَ النَّهارُ وَ الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ- و از نشانه‌هاى او شب و روز و آفتاب و ماه است.» رفت و آمد شب و روز با دقّت تدبير و حسن نظمى كه در آن است گواه بر عظمت كسى است كه اين دو را باندازه بر سنجيده و تقدير و تدبير كرده است، هم چنان كه گردش خورشيد در سه بعد در كمال دقت و چرخشهاى پيوسته ماه كه در سرنوشت زمين تأثير دارد نيز گواهى ديگر بر عظمت اوست، تمام اينها نشانه‌اى از نشانه‌هاى قدرت خدايند، پس تقديس خورشيد و ماه بدون آفريدگار آن دو از گمراهى است.

«لا تَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ وَ لا لِلْقَمَرِ- به آفتاب و ماه سجده مكنيد.» اين سجده از عادتهاى دوران جاهليّت بود كه هنوز نيز در ميان برخى امّتها وجود دارد، و شايد ناشى از نگرشى سطحى به نشانه‌هاى آفرينش باشد كه نظر به فراسوى آنها كه حقيقتهايى پنهانى است نفوذ نمى‌كند.

«وَ اسْجُدُوا لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَهُنَّ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ‌- به خداى يكتا كه آنها را آفريده است سجده كنيد، اگر شما او را مى‌پرستيد.»/ ٢٣٦ پاره‌اى مى‌پنداشتند كه سجده كردن به خورشيد و ماه و بتهايى كه به عنوان مظهر (و سمبلى) براى آن دو يا ديگر چيزها از مظاهر نيرو و زيبايى در آفرينش مى‌تراشيدند، پرستش براى خدا محسوب مى‌شود، مگر نه اين همه از آفريدگان خدا و از نمودهايى توانمندى و زيبايى اويند؟ پس پروردگار به آنان هشدار داد كه پرستش خدا جز به سجودى تنها و تنها براى او درست نيست، و اگر خدا را مى‌خواهند بايد تنها او را بپرستند، براى اين كه سجده گزارى به خورشيد و ماه و هر مظهرى از مظهرهاى توانمندى و زيبايى چشم بشر را خيره مى‌كند و در نتيجه به تسليم شدن او به سلطه يا ثروت و چيزهايى از اين قبيل كه آرايش زندگى دنياست‌