تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٧ - شرح آيات
«وَ ما كانَ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ واقٍ- و از (قهر) خداوند آنان را نگهدارندهاى نبود.» پس نيروها و تواناييهايشان به هنگام عذاب، به آنان سودى نرساند و شريكانى هم كه (براى خدا ساخته بودند) و به آنها اعتقاد داشتند كارى نكردند، زيرا تنها نگهدارنده (از عذاب) همان عمل صالح انسان است و آن اقوام از آن توشهاى برنگرفته بودند، با وجود سفارش خداوند كه به ما مىگويد: «وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوى [٢٤] و توشه برداريد، كه بهترين توشهها پرهيزگارى است».
[٢٢] و قرآن سبب نابودى آنها را بيان مىكند.
«ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كانَتْ تَأْتِيهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ- اين بدان سبب بود كه پيامبرانشان با دلايل روشن نزدشان آمدند،» و اين پيامبران را خداوند از آن رو فرستاد كه آنان را از گناهان و كارهايى كه به گرفتارى به عذاب منجر مىشود، باز دارند. ولى آنها پيامبران را رد كردند و رهبرى طاغوتها را بر خود نگهداشتند و رسالتهاى پيامبران را نپذيرفتند و عقايد/ ٤٩ و افكار انحرافى را حفظ كردند، و بدين ترتيب ضمانتى باقى نماند كه آنها را از عذاب حفظ كند.
«فَكَفَرُوا فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ إِنَّهُ قَوِيٌّ شَدِيدُ الْعِقابِ- پس انكار كردند و كفر ورزيدند و خدا هم آنها را فرو گرفت. و خدا براستى نيرومند است و سخت كيفر.» وقتى خداوند در اينجا خود را به نيرومند و سخت كيفرى توصيف مىكند براى آن است كه نوع عذابى را كه بر سر آنان آمده با بيان صفاتى كه بر آنها نازل شده، براى ما بيان كند، و از طرف ديگر بيان كند كه هيچ كس نتوانسته و نمىتواند ستمگران و كافران را هنگامى كه عذاب بر آنها وارد مىشود از آن باز دارد.
[٢٣] و به عنوان شاهدى بر تكذيب اقوام، اين آيات مثالى از ماجراى
[٢٤] - البقرة/ ١٩٧.