تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٣ - يكم خويشاوندان كيستند؟
گفتهاند مراد از «آل» همان امّت است، پس اگر ما آن را حمل بر خويشاوندى كنيم ايشان «آل» هستند و اگر حمل بر امّتى كنيم كه دعوت او را پذيرفتهاند باز هم ايشان «آل» هستند. پس ثابت شد كه بنا بر تمام تقديرها و به هر صورت ايشان «آل» هستند. امّا آيا غير ايشان در شمول لفظ «آل» در مىآيند؟ در اين باره اختلاف است، صاحب كشّاف روايت كرده است: كه چون اين آيه نازل شد، كسان گفتند: اى پيامبر خدا! اين خويشاوندان تو كه دوست داشتن ايشان بر ما واجب شده كدامند؟ گفت: على و فاطمه و دو پسر آن دو. پس ثابت شد كه اين چهار تن خويشاوندان پيامبر (ص) هستند، و چون اين امر ثابت شد واجب مىآيد كه ايشان به فزونى بزرگداشت ويژگى يابند و وجوهى بر اين دلالت مىكند: اوّل، گفته خداى تعالى: «إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى- جز دوستدارى خويشاوندان» كه وجه استدلال آن پيش از اين گذشت، دوم: شك نيست كه پيامبر (ص) فاطمه عليها السّلام را دوست مىداشت و حضرتش (ص) گفت
«فاطمه پاره تن من است هر كه او را بيازارد مرا نيز مىآزارد».
به نقل متواتر از محمّد (ص) ثابت شده است كه وى براستى على و حسن و حسين را دوست مىداشت، و چون اين ثابت شد بر تمام امّت واجب است كه مانند او رفتار كنند زيرا خداوند گويد: «وَ اتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ [٤٧] از او پيروى كنيد باشد كه هدايت شويد»، و بنا بر گفته خداى تعالى: «فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ [٤٨] آنان كه از فرمان او سرپيچى مىكنند بايد بترسند» و بنا بر گفته خداى سبحان كه گويد: «قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ [٤٩] بگو اگر خدا را دوست مىداريد از من پيروى كنيد تا او نيز شما را دوست بدارد»، و بنا بر گفته خداى سبحان
[٤٧] - الاعراف/ ١٥٨، و نيز بنگريد به: الانعام/ ١٥٥.
[٤٨] - النور/ ٦٣.
[٤٩] - آل عمران/ ٣١.