تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٦٠ - زمينه كلى سوره

را از ساير سوره‌ها متمايز مى‌كند، امّا تمام سوره‌هاى قرآن در يك محور مشترك با يكديگر تلاقى مى‌كنند و بر انديشمند دشوار است كه از اين لحاظ ميان آنها جدايى و تميزى دهد، زيرا تمام آنها از يك پايه به حركت در مى‌آيند تا به هدفى واحد برسند، از شناخت خدا حركت مى‌كنند و به ايمان و پرستش بدو منجر مى‌شوند، پس آيات آنها متشابه است، هم چنان كه قرآن خود نيز چنين توصيف كرده است، جز اين كه انديشمند در هر سوره‌اى محورى مى‌يابد كه آن را از ديگر سوره‌ها متمايز مى‌كند، به شرح زير

نخست: تمام قضايايى كه در واقع و عمل بدان محور وابسته است در آن سوره مورد بحث قرار مى‌گيرد، با وجود آن كه آن قضايا- به طبع در سوره‌هاى بلند- متفاوت و حتى متباين به نظر مى‌رسند ولى به همان محورى منتهى مى‌شوند كه در آن سوره مورد بحث قرار گرفته، زيرا بررسى قرآنى نسبت به اين محورها بررسى شاملى است كه تمام جوانب قضيه را در برمى‌گيرد.

دوم: قرآن قضايا را با بررسى نظرى مورد مطالعه قرار نمى‌دهد بلكه در ضمن آيات كريم خود نيروى اجرايى لازم براى بررسى و درمان آنها را نيز به وديعه مى‌نهد، پس تنها به بيان قانون علمى يا حكم شرعى براى قضيّه مورد نظر اكتفاء نمى‌كند، بلكه آن را واسطه توجيه و خاطر نشان ساختن به انسان قرار مى‌دهد و براى اين كار/ ٢٦٨ وسيله‌هايى مختلف را به كار مى‌گيرد كه از برجسته‌ترين آنها يادآورى خدا و آخرت و برانگيختن خرد، و ترساندن، و تشويق، و حتى صورت پردازى فنّى است كه خواننده قرآن را به تطبيق فرمانها و آموزشهاى آن (در عمل) فرا مى‌خواند.

مى‌بينيم كه محور اين سوره اختلافات بشرى است ... چرا مردم اختلاف دارند؟ حدود اختلافات طبيعى ميان افراد بشر كدام است؟ ريشه‌هاى اختلاف چيست؟ و سپس چاره اختلاف كدام است.

اين سوره از آن رو به نام «شورى رايزنى» ناميده شده كه پس از وحى بهترين چاره اختلاف است.

قرآن، اين سوره را با سخن گفتن از شورى آغاز نمى‌كند، بلكه آن را با سخن‌