دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٢٤ - (١٢) حديث دوازده جانشين

الأَئِمَّةُ بَعدِي اثنا عَشَرَ؛ تِسعَةٌ مِن صُلبِ الحُسَينِ، وَالتّاسِعُ مَهدِيُّهُم.

امامانِ پس از من، دوازده نفرند كه نُه تن از نسل حسين‌اند و نهمين آنان، مهدىِ آنان است.[١]

اكنون، در اين باره و در تكميل و تعميم سخن، نكات ديگرى مى‌آوريم:

نكته نخست. چنان كه اشاره كرديم، حديث «دوازده جانشين» يا «دوازده امير» به روايت جابر بن سمره، حديثى مشهور با طرق مختلف و نقل‌هاى گونه‌گون است كه بيشترين كسانى كه آن را گزارش كرده‌اند، بر اين باورند كه پيامبر خدا آن را در «حَجّة البلاغ» فرموده است.

جستجوى دقيق نقل‌هاى مختلف و گزارش‌هاى گونه‌گون، روشن مى‌كند كه پيامبر خدا، اين سخن را در دو مكان فرموده است:

١. مسجد النبى. بر اساس نقل مسلم و احمد بن حنبل، روايت جابر، بدين گونه است:

در شامگاه روز جمعه‌اى كه اسلمى سنگسار شد، شنيدم پيامبر خدا مى‌گويد: «اين دين، همچنان برقرار ...».[٢]

ماعز بن مالك اسلمى، كه در اين نقل از او ياد شده، قطعا در مدينه سنگسار شده است.[٣]

افزون بر آن، در نقل‌هايى به شنيدن اين حديث در مسجد پيامبر ٦ تصريح شده است، از جمله در اين نقل:

[١] كفاية الأثر: ص ٢٣.

[٢] صحيح مسلم: ج ٣ ص ١٤٥٣ ح ١٠، مسند ابن حنبل: ج ٧ ص ٤١٠ ح ٢٠٨٦٩.

[٣] ر. ك: صحيح البخارى: ج ٥ ص ٢٠٢٠ ح ٤٩٦٩ و ٤٩٧٠، صحيح مسلم: ج ٣ ص ١٣٢٣١٣١٩.